DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Advert
Ümit Kardaş
Ümit Kardaş
Giriş Tarihi : 09-09-2021 02:18

"Eylül"

Bu yazı, 2018 yılı Eylül ayında yayınlanan "Eylül'le gelen" başlıklı yazımda yaptığım bir yanlışı düzeltmeme vesile olacak. Yazıda "Eylül'dü" isimli şiirin bir bölümünü paylaşırken şairinin Cemal Süreya olduğunu belirtmiştim. Çünkü şiir internetteki ilgili platformlarda Cemal Süreya şiiri olarak geçiyordu.

Sözkonusu şiirin de yer aldığı deneme kitabımın taslağını editörüm incelerken bana, Süreya'ya ait böyle bir şiir hatırlamadığını söyledi. Süreya'nın tüm kitaplarına bakınca gerçekten de böyle bir şiiri olmadığını tespit ettik. Belki de eksik araştırdığımız için şairini bulamadığımız şiiri taslaktan çıkardık.

Nihayet kısa bir zaman önce 'malumatfuruş' isimli internet sitesinde hatamızı bir kez daha gördük. Ama bu sefer şairini de öğrendik. Şiirin gerçek sahibi Zafer Akkaş'tı.

Akkaş, şiirinin kendi deyimiyle bir şiir tanrısı olan Cemal Süreya'ya yakıştırılmasını gurur verici bulduğunu söylüyor. Kalıcı olacak güzellikteki bu etkileyici şiiri paylaşmak istiyorum:

Eylül’dü./ Dalından kopan yaprakların/ Sararan yanlarına yazdım adını/ Sahte bir gülüşten ibarettin oysa/ Ve hiç bilmedin ellerimin soğuğunu.

Eylüldü./ Di’li geçmiş bir zamandı yaşadığımız/ Adımlarımızın kısalığı bundandı/ Bundandı gözlerimin durgunluğu./ Sarı sıcak cümlelerde sözün kadar yalan,/ Ellerin kadar ıssız,/ Sen kadar zamansız molalar veriyordum/ Ve çocuksu bir bencillikti hüznümüz.

Eylül'dü./ İzlerini çizdiği zaman ansızın gidişin,/ Şimdi yoktu bir anlamı suskunluğun./ Çırılçıplak kalakaldım sessizliğin orta yerinde./ Sonra sesime yankı vermeyen uçurumlar kıyısında yürüdüm bir zaman/ En çok sesini aradım./ Gözlerinse asılı bıraktığın yerdeydiler hâlâ./ Gözlerini sildi zaman...

Dedim ya.../ Eylül'dü./ Savruluşu bundandı kimsesizliğimin...

Eylül ayı başlayınca beklenen son bir bahardır. Sürüklenen yaprakların hışırtıları gelmekte olan güzün ezgisidir. Özdemir Asaf'ın sararan yaprakları umudu diri tutar:

Öyle bir ilkyaz ol ki korkut yaprakları/ Öyle bir son yaz ol ki tut yaprakları,/ Sararıp dökülürken güz rüzgârlarında/ Ardında savrulsunlar, unut yaprakları./ Sevinçlerinde onlar vardı, hüzünlerinde onlar/ Seninle yeşerdiler, seninle soldular/ Olsunlar senden sonra da umut yaprakları.

Yaşadığımız ailenin, çevrenin, ülkenin ve dünyanın ağır yükü... Sanki büyük bir kafes bizi çevrelemekte. Kafesin dışına çıkarak bir masal, bir şiir ya da bir resim ülkesine bir süreliğine göç etmek... Ruhunu kirlerinden arındırmaya, deruni yaraları onarmaya çalışmak...

Zaman zaman yorulduğumuzda birlikte gideceğimiz bir şiir ülkesi olmalı. Şairleri ölmeyen bir ülkede demet demet, renk renk şiirler derlemek. Sonra dönüp yaralı ruhlara şifa dağıtmak.

Nabi, hazana bir görmüş geçirmişlikle yaklaşır:

Bağ-ı dehrin hem hazanın hem baharın görmüşüz/ Biz neşatın da gamın da rüzgârın görmüşüz. (Biz bu dünya bağının hem hazanını hem baharını görmüşüz, biz sevincin de kederin de zamanını görmüşüz.)

Yahya Kemal "Hazan Bahçeleri" şiirinde hüznü hazanda bulur:

Kalbim yine üzgün, seni andım da derinden/ Geçtim yine dün eski hazan bahçelerinden/ Yorgun ve kırılmış gibi en ince yerinden/ Geçtim yine dün eski hazan bahçelerinden.

Ahmet Haşim "Bülbül" isimli şiirinde gamlı hazanın seherindedir:

Bir gamlı hazânın seherinde/ Isrâra ne hâcet yine bülbül?/ Bil, kalbimizin bahçelerinde/ Cân verdi senin söylediğin gül.

Hazanın kucağındaki hüzün... Hilmi Yavuz'un şiirinde söylediği gibi: "Hüzün ki en çok yakışandır bize."

Mazi bir yangının içinden çıkıp gelir. Bir başka Eylül'e doğru yol alırken, geçmiş yaşayamadıklarımızı hatırlatır. "Eylül Sıkıntısı" isimli şiirimde duyumsadığım gibi:

Eylül'dü gelen/ kederli bir yalnızlıkla/ Hüzün saçlarımızı okşayacaktı/ yapraklarla yıkanırken/

Sarı sisli akşamlarda/ evlerimizi kaybedecektik/ Ayazlarda yalınayak yıldızlarla sevişecektik

Eylüldü gelen/ kederli bir umutla/ Çocuk duygularımızla büyüyecektik/ sancılı/ Yarım şarkılar söyleyecektik/ sessiz bir ıslaklıkla üşürken/ Ürkek güvercin misali bakışların/ tedirgin bir maviliğe sığınacaktı

Eylüldü gelen/ çabucak vazgeçtiğin/ Bıraktığın bendim/ bir başka eylüle giden.

Eylül hem çekici, hem kahredici, hem şehvetli, hem ürperticidir. Ahmet Altan Eylül'e nasıl aktığını şöyle anlatır:

Ben eylüle akarım/ Bir hüzün gibi akarım ben eylüle, kanayan bir aşk gibi,/ siyah şallara bürünmüş, genç bir ölüm gibi akarım./ Sevişerek, ağlayarak ve ölerek akarım ben eylüle.

Ve Altan'a göre Eylül'de her şey zordur, her şey korkutur ve her şey beklenir:

Eylülde aşk, eylülde acı, eylülde yalnızlık zordur,/ Ölüm kıvırcık saçlarını hayatın göğsüne dokundurur./ Aşkı ve ölümü ben hep bu ayda beklerim./ Nasıl da mahzun ve nasıl da tehditkârdır./ Ben eylülde bütün aşklardan ve kadınlardan korkarım.

Zaman, mutluluğun bedelini istemektedir. Kısa mutlulukların ardından üzüntü gelecektir. Hayatın döngüsü budur.

Aşk, sevgi, dostluk, vuslat, ayrılık, özlem. İnsanı var eden bu duygular bizden ne kadar uzak. İnsan olarak anlamımızı kaybettik. Siyasetçisi, bürokratı, askeri, sivili, kadını, erkeği nasıl savrulduk? İçimiz yaşatmanın coşkusuyla yeşereceğine, öldürmenin vahşetiyle kurudu. Ne gelen baharlar içimizde çiçek açtırıyor, ne gelen Eylüller ile umutlu bir hüznü yaşıyoruz.

Ölümlere, yıkımlara neden olan savaş kararını alanlar, insanı var eden sevgiyi unutmuş, egolarının, hırslarının tuzağında yok oluyorlar. Ama onlar yok olurken bizim bütün mutluluk çabalarımızı, umutlu beklentilerimizi, sevme ve sevilme arzularımızı örseleyip yaralıyorlar. Yaralı yüreklerimizi korkulara tutsak ediyorlar.

"Öldür, konuşturma, sustur, yakala, tutukla" emirlerini verenler içlerine dönüp bakabilme yürekliliğini gösterebilirler mi? Ne kaldı içlerinde? Kimlere ne kadar zarar verdiler ve vermeye devam ediyorlar? İçlerinde sevgiyle öten bir bülbül kaldı mı? Bir gülü sevmenin mutluluğunu, bir gülden ayrılışın acısını duyumsayabilirler mi?

Genç insanların ölümleri, yuvaları yıkılan insanların acıları hangi duyguyla meşrulaştırılabilir? Şiddet, sevgisizlik demek. Medeniyet kaybı demek. Hayatın bir armağan gibi yaşanmasına karşı çıkmak, aşkın ve sevginin mucizesini inkâr etmek demek.

Ruhlarımız körleşerek korku, acı, öfke, hırs ve intikam duygularına teslim oldu. Yalancı baharlarla kandırıldık. Şiddetle, ölümle, tahakkümle, yolsuzlukla kirlendik. Ruhumuzu nasıl arındıracağız? Hangi sağanak, hangi gökkuşağı buna yeter.

Yaşadığımız Eylüller sanki artık diğerlerinden farklı. Daha ağır, daha çökertici. Sevgiliden ayrılmanın umutlu hüznünden farklı.

Eylüllerde artık zulüm, baskı, tutsaklık, adaletsizlik, ölüm ve şiddet var. Ama bir başka Eylül'ün de umudu var.

NELER SÖYLENDİ?
@
Ümit Kardaş

Ümit Kardaş

DİĞER YAZILARI Alevilik (5): 18-19. yüzyıl katliamlar zinciri 25-10-2021 01:13 Alevilik (4): Yeniçerilikle ilişkisi bağlamında Bektaşilik 18-10-2021 01:50 Alevilik (3): 15–16. Yüzyıl: 'Kıyım dönemi' 13-10-2021 00:48 Alevilik (2): Babai Ayaklanması 04-10-2021 01:05 'Turkey Tribunal' ('Türkiye Mahkemesi') 30-09-2021 01:53 Alevilik (1): Aleviliğin oluşum süreci 23-09-2021 23:26 "Tekçi-Otokratik" rejimin simgesi: Diyanet İşleri Başkanlığı 19-09-2021 02:56 12 Eylül'ün simgesi: Diyarbakır Cezaevi 13-09-2021 01:28 "Eylül" 09-09-2021 02:18 Kürtler (13): Talepler - Yeni bir inşa için öneriler - 2 04-09-2021 03:07 Kürtler (12): Yeni bir inşa için öneriler 30-08-2021 04:01 Kürtler (11): Yüzleşme-Müzakere-Uzlaşma-İşbirliği ihtiyacı 22-08-2021 03:22 Kürtler (10): Devlet iktidarının hedefindeki HDP 15-08-2021 03:28 Kürtler-9: Taleplerin siyasallaşmasını engelleme süreci 09-08-2021 02:59 Kürtler (8): 1980 Askeri Darbesi'ne uzanan süreç 01-08-2021 04:19 Kürtler (7): Dersim'den "Tunç Eli"ne 25-07-2021 02:47 Kürtler (6): Ağrı İsyanı'ndan Zilan katliamına! 18-07-2021 00:53 Kürtler (5): Takrir-i Sükûn rejimine geçiş 12-07-2021 01:44 Kürtler (4): 1922-1924 04-07-2021 02:57 Kürtler (3): 1916-1923 26-06-2021 03:47 Kürtler (2): 19. yüzyıl 21-06-2021 03:38 Kürtler (1): 16-18. yüzyıl 15-06-2021 03:55 Çağdaş tiranlığın terör yönetimi 04-06-2021 02:12 Organize suç örgütlenmesi bağlamında mafya 27-05-2021 02:20 "Bir daha asla!" diyebilmek için - 3 17-05-2021 02:15 "Bir daha asla!" diyebilmek için - 2 08-05-2021 01:09 "Bir daha asla!" diyebilmek için 30-04-2021 23:10 İnsanın hangi hali? 22-04-2021 01:25 Mağdurların empati ittifakı 02-04-2021 01:46 "Dil"den "Gönül"lere akmak! 18-03-2021 01:51 Kanımla düşünüyorum! / Hermann Göring 10-03-2021 02:59 Yeni anayasa inşa sürecinin açmazları 17-02-2021 21:49 Üniversitenin misyonu 09-02-2021 00:28 Türk anayasaları bağlamında yasama-yürütme dengesi 02-02-2021 02:23 Güçlendirilmiş parlamenter sistem ne anlama geliyor? 28-01-2021 04:03 Öteki korkusundan kurtulmak için: Kendi uçurumuna atlamak 19-01-2021 04:58 Sıfırdan Anayasa İnşası: Yeni Anayasa Platformu (YAP) örneği 14-01-2021 04:00 "Küresel eril sistem"in mağdurları: Kadınlar 08-01-2021 04:19 Çok dilli - çok bölgeli anayasa: Güney Afrika anayasası 31-12-2020 03:32 Sıfırdan anayasa inşası: Güney Afrika örneği 22-12-2020 01:59 Tabula Rasa: Sıfırdan anayasa inşası 13-12-2020 05:11 Kayyım atamaları bağlamında 1921 Anayasası 08-12-2020 23:49 Anayasacılık: Batı-Osmanlı anayasa hareketleri 30-11-2020 04:56 Sistemin saldırısı karşısında direniş odağı: Aşk 12-11-2020 23:30 Empati ihtiyacı 29-10-2020 00:11 'Çok Kalpli Asi' 14-10-2020 22:23 Eylül’le gelen 29-09-2020 02:20 Tercihiniz; otokrasi mi, demokrasi mi? 16-08-2020 01:09 Hukukun işlevi 07-08-2020 01:12 Barbarlığın son noktası: Çocuklarına kavuşamadan ölen anneler! 30-07-2020 04:12 Vandalizmin kurumlaşmış hali: Cezasızlık pratiği 24-07-2020 02:55 Beton avluların çocukları: Anne! Toprak ne demek? 14-07-2020 00:38 Medeniyetsizlik: Boğulan adalet 08-07-2020 01:11 Meşruiyet: Temel mutabakat – Kamusal müzakere 26-06-2020 03:03 Frenlenemeyen iktidar sorunu 18-06-2020 02:14 Bu kaçıncı Cumhuriyet! 09-06-2020 19:56 İslam'ın siyasetle serüveni: Milliyetçiliğe savrulma 02-06-2020 02:24 Devlet: Güç ve çıkar çatışmalarının alanı 23-05-2020 02:04 Sürgünün trajedisi: Toprağın tadını özlemek 16-05-2020 22:03 Devletin emrindeki din: Diyanet İslam'ı 12-05-2020 02:19
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Trabzonspor1024
  • 2Hatayspor1020
  • 3Alanyaspor1020
  • 4Fenerbahçe1019
  • 5Fatih Karagümrük1018
  • 6Beşiktaş917
  • 7Konyaspor1017
  • 8Galatasaray917
  • 9Altay1015
  • 10Adana Demirspor1013
  • 11Başakşehir FK1012
  • 12Gaziantep FK1012
  • 13Yeni Malatyaspor1012
  • 14Sivasspor1011
  • 15Kayserispor1011
  • 16Giresunspor109
  • 17Antalyaspor109
  • 18Göztepe108
  • 19Kasımpaşa106
  • 20Çaykur Rizespor104
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
ANKET OYLAMA TÜMÜ
Türkiye'de erken seçim ihtimali var mı?
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA
webmaster forum