DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Advert
Ümit Kardaş
Ümit Kardaş
Giriş Tarihi : 29-10-2020 00:11

Empati ihtiyacı

İnsanın niteliğine ilişkin soruya, onun evrensel bir varlık olması nedeniyle ancak felsefi alanda bir cevap aranmakta. Bu konu felsefenin en kadim ve en karanlık meselesi. Sorunun cevabı insanın kendine özgü yapısında yatmakta. Bu yapı yalın ve tek katmanlı değil, aksine çoklu birleşik bir yapı ve evrenin bütün katmanları onda yansımasını bulmakta.

Değerli hukuk felsefecisi Vecdi Aral, İnsan Özgür mü? isimli kitabında bu soruya cevap verirken, "Bir bakıma makrokosmos, insanda özetlenmiştir. O, bir mikrokosmostur; bir küçük evrendir" der, Fromm bu cümleyi âdeta tamamlar: "Heyecan verici çok şey vardır, ama hiçbiri de insandan daha görkemli değildir."

Jean-Paul Sartre, "Özgürlüğe mahkûm olan insan bütün evrenin yükünü omuzlarında taşır, o, evrenden ve kendinden sorumludur" diyerek insanın birey olarak sorumluluğuna işaret eder.

İnsanın niteliğiyle ilgili sorulara cevap ararken, insanın insana ne kadar ihtiyaç duyduğunu anlarız. Bu ihtiyacı Abdülhak Şinasi Hisar çok güzel özetler: "Peki, vefa yerine ihanet görmeye, hakikati bulmak yerine iftiraya uğramaya, haksızlığın kurbanı olmaya razıyız. Fakat derdimizi dökecek bir dert ortağı, başımıza gelenlerden şikâyetimizi duyacak bir can kulağı bulunsun."

İnsan bir toplum düzeni kurmak ve bu düzen içinde yaşamak zorunda. Onun her şeyden önce fizik varlığını korumak için diğer insanlarla bir arada yaşaması ve işbirliği yapması kaçınılmaz bir durum. Ancak bu maddi ihtiyacın yanı sıra insan manevi yönden iç dünyasını oluşturup zenginleştirebilmek, kendini gerçekleştirebilmek için toplumun sağlayacağı olumlu, yaratıcı, teşvik edici ortama da ihtiyaç duyar.

Balzac, bu ihtiyacı şöyle dile getirir: "...insanın ilk düşüncesi şudur: Bir kader ortağı bulmak. Hayatın kendisi olan bu güçlü isteği doyurmak için insan bütün direncini, gücünü, tümel hayatının enerjisini kullanır."

İnsanların birlikteliği kendisini vazgeçilmez olarak aşkta bulur. Kuşkusuz kastedilen aşk, bugünkü tüketim toplumunda aldığı haliyle içi boşaltılmış ve cinselliğe indirgenmiş bir durum değil. İnsan ilişkileri içsel dünyamızın kaynaklarını oluşturmakta.

Ancak insanda toplumsal eğilimler kadar ona karşıt eğilimler de bulunmakta. İnsan aynı zamanda çıkarı için başkalarına zarar vermekten, gücünü başkalarını yok edinceye kadar kullanmaktan çekinmeyen bencil bir varlık. İnsan insanın ilacı olurken aynı zamanda kurdu da olabiliyor.

Yıkıcılık sanki insanın özelliği gibi duruyor. İktidar ve güçten pay almak uğruna insan kendisine ihanet ederek şiddete dayalı bir yıkıcılık içinde ölümcül edimlerini gerçekleştiriyor. İktidar ve para-mülk edinme hırsı insanlığı tehdit ediyor. İktidara aç insanlar yıkıcılığı göze alıyorlar. Bu nedenle insan olmanın anlamını sorgulamak, bir insan olarak ne ifade ettiğimiz üzerinde tefekkür etmek, duygudaşlığımızı sorgulamak demek.

Nazi kamplarının, Auschwitz'in, Dachau'nun, Terezin'in insanlar tarafından düşünülmüş ve gerçekleştirilmiş olması utanç verici. Antikçağdaki çocuk katliamları, çağımızda Güney Amerika'da, Ruanda'da, Yugoslavya'da, Endonezya'da, Ortadoğu'da yaşanan katliamlar... Kadınların ve çocukların tecavüze uğramaları, Avrupa'da yabancı düşmanlığından kaynaklanan aşırılıklar... Ankara ve Paris'te yaşatılan katliamlar...

Savaşlar, yıkımlar, şiddet, nefret, ekonomik çöküntü, uyuşturucu tüketimi, kadınlara ve çocuklara uygulanan şiddet ve zulüm... Dünyadaki bu krizin çeşitli nedenleri sayılabilir. Ancak bu nedenlerin en önemlisi insanı insan yapanın ne olduğuyla, insanı nasıl anlamlandıracağımızla ilgili.

Psikanalist Arno Gruen'e göre insan olmanın ne anlama geldiği Auschwitz'i de aşan bir soru. Auschwitz, insanın neler yapabileceğine dair bir yanıt olarak, insan olmanın ne demek olduğu sorgulamasını haklı kılmakta.

Toplumsal düzen bilincimizi ve kendimizi algılayışımızı biçimlendirirken iktidar kendine itaati ister ve aynı zamanda bunu bize kendi amacımızmış gibi dayatır. Amacımız iktidara ortak olmak, itaat ettirmek, hırslarımızı doyurmak olunca temel ihtiyacımız olan şefkat, sevgi ve merhamet bizden uzaklaşır. İçimizden koparılan bu duygular güç ve maddi edinim savaşlarında yıkıcı bir öfkeye ve parçalanmaya yol açmakta.

İnsan olmanın ne demek olduğu çoğunlukla insanların üstlendikleri toplumsal rollerle ifade edilir. İnsan kimliği roller ve simgelerle özdeşleşir. Bu da insanı milliyetçilik tuzağına düşürür. Kimliğimizi milliyetçilik üzerinden ifade ettiğimizde, bu bizi ister istemez şiddete, en zayıf olanların istismarına ve ezilmesine, cinayetlere, kıyımlara ve savaşlara götürür. Böylece milliyetçi kimlik bizi teslim alır ve kurban durumuna düşürür.

Kuşkusuz toplumsal bir varlık olarak bedensel ve ruhsal gelişimimiz için diğer insanlara ihtiyaç duyarız. Ancak kendi yetersizlik duygumuz bizi iktidarla özdeşleşmeye götürür ve empati yapma yeteneğimizin kaybolmasına yol açar.

Kişi kurum ve organizasyonlar içinde otorite sembolleriyle özdeşleşirken, bir yandan otoriteye boyun eğmeye hazırken, diğer yandan sınırlanamaz bir öfkeyle kimliğini bulur, sorumluluğu üst sistemlere devreder ve kendine yabancılaşır.

Yabancılaşmış insan kendini anlamlandıran özünden, vicdan ve merhametten koparak insan olmanın zeminini kaybeder ve güce dayalı bir toplumsal sistemin sürekliliğini sağlayan bir araç haline gelir. Artık acı çeken diğer insanlarla empati kurmanın imkânı kalmaz.

Toplum kişiye acısını yaşamasını bir zayıflık olarak algılatıyorsa, o kişi kendi bastırılmış ve inkâr edilmiş acısından kurtulmak için başkalarına zarar verecek, başkalarını ezecek ve aşağılayacak, ruhsal travmasını gizlemek için de inkâr yolunu seçecektir. Böylece kurban ile suçluyu ayırt etmek zorlaşacaktır. Kendi hayatına ait acıyı algılamasına izin verilmeyen kişi, başkalarının acısını da anlamayacak ve kabul etmeyecektir.

Nikolay Çavuşesku, Romen halkına acımasızca davranan güvenlik birimlerini yetim çocuklar arasından devşirmişti. Sevgisiz ve umutsuz hayatları içinde yaşayabilmek için acılarını bastırmayı başarmış bu çocuklar, öldürmek için eğitilmişlerdi.

Acı karşısında gösterdiğimiz korkaklık acıyı yaşamamızı ve algılamamızı engellerken, sorumluluk almaktan çekinerek şiddete karşı kayıtsız kalıyoruz. Empati kurabilmek için acılarımızı sonuna kadar cesaretle yaşayabilmeliyiz.

İnsan acı ve merhamet hissetme yetisini kaybederse, geriye insanlığından bir şey kalmaz.

NELER SÖYLENDİ?
@
Jbnvorgag 3 hafta önce
what to do if you cant pay payday loans cash to payday va payday loan yes customer service
Kuiksnato 3 hafta önce
is viagra a controlled substance pfizer viagra buying viagra in toronto
KhthRern 2 ay önce
24 hour drug store near me rx drugs from canada
Dvnjscarf 2 ay önce
can veterans get viagra viagra manufacturer next day viagra delivery uk
FbsbSnize 3 ay önce
cialis super active vs cialis buy generic cialis cialis viagra australia
Fgnsscarf 3 ay önce
cialis usa 10 mg cialis cialis not working
Jgsvorgag 3 ay önce
buy viagra without perscription buy viagra super force in south africa. buy viagra from germany
Dvncscarf 3 ay önce
cialis .uk generic cialis with dapoxetine 80mg x 10 tabs cialis usa
FnrhSnize 3 ay önce
lapela versus viagra viagra cialis trial pack pfizer viagra india
FnsbSnize 3 ay önce
college entry essay college essay tutoring writing an essay for graduate school
Dvscscarf 3 ay önce
chemistry help college essay volunteering find someone to do my homework
FqfSnize 3 ay önce
website writes essays for you quick essay writers uk websites to type essays
Jgscorgag 3 ay önce
algebra 1 homework 5 do my college algebra homework narrative essay
KwgdRern 3 ay önce
research argument essay cpm geometry homework research paper books
FnrdSnize 3 ay önce
viagra in hong kong forum tried viagra no prescription viagra no prescription overnight
FmsgSnize 3 ay önce
de donde viene la palabra viagra price compare viagra cialis levitra maca pЕ™Г­rodnГ­ viagra
Fdbvscarf 3 ay önce
sildenafil 88 buy viagra 150 mg 1 sildenafil
Dbsfscarf 3 ay önce
order viagra in india purchase viagra in uk need prescription for viagra
Frbhscarf 3 ay önce
viagra priligy australia paypal paradiseviagira.com buy female viagra sydney
Devkscarf 3 ay önce
superviagra force on line best prices generic viagra 100mg directions for viagra
Jivhorgag 3 ay önce
what fruit is like viagra nfl viagra use bupa viagra
Ümit Kardaş

Ümit Kardaş

DİĞER YAZILARI Yeni anayasa inşa sürecinin açmazları 17-02-2021 21:49 Üniversitenin misyonu 09-02-2021 00:28 Türk anayasaları bağlamında yasama-yürütme dengesi 02-02-2021 02:23 Güçlendirilmiş parlamenter sistem ne anlama geliyor? 28-01-2021 04:03 Öteki korkusundan kurtulmak için: Kendi uçurumuna atlamak 19-01-2021 04:58 Sıfırdan Anayasa İnşası: Yeni Anayasa Platformu (YAP) örneği 14-01-2021 04:00 "Küresel eril sistem"in mağdurları: Kadınlar 08-01-2021 04:19 Çok dilli - çok bölgeli anayasa: Güney Afrika anayasası 31-12-2020 03:32 Sıfırdan anayasa inşası: Güney Afrika örneği 22-12-2020 01:59 Tabula Rasa: Sıfırdan anayasa inşası 13-12-2020 05:11 Kayyım atamaları bağlamında 1921 Anayasası 08-12-2020 23:49 Anayasacılık: Batı-Osmanlı anayasa hareketleri 30-11-2020 04:56 Sistemin saldırısı karşısında direniş odağı: Aşk 12-11-2020 23:30 Empati ihtiyacı 29-10-2020 00:11 'Çok Kalpli Asi' 14-10-2020 22:23 Eylül’le gelen 29-09-2020 02:20 Tercihiniz; otokrasi mi, demokrasi mi? 16-08-2020 01:09 Hukukun işlevi 07-08-2020 01:12 Barbarlığın son noktası: Çocuklarına kavuşamadan ölen anneler! 30-07-2020 04:12 Vandalizmin kurumlaşmış hali: Cezasızlık pratiği 24-07-2020 02:55 Beton avluların çocukları: Anne! Toprak ne demek? 14-07-2020 00:38 Medeniyetsizlik: Boğulan adalet 08-07-2020 01:11 Meşruiyet: Temel mutabakat – Kamusal müzakere 26-06-2020 03:03 Frenlenemeyen iktidar sorunu 18-06-2020 02:14 Bu kaçıncı Cumhuriyet! 09-06-2020 19:56 İslam'ın siyasetle serüveni: Milliyetçiliğe savrulma 02-06-2020 02:24 Devlet: Güç ve çıkar çatışmalarının alanı 23-05-2020 02:04 Sürgünün trajedisi: Toprağın tadını özlemek 16-05-2020 22:03 Devletin emrindeki din: Diyanet İslam'ı 12-05-2020 02:19
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
ANKET OYLAMA TÜMÜ
Süper Lig'de hangi takım şampiyon olur?
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA
webmaster forum