DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Advert
Hakan Tahmaz
Hakan Tahmaz
Giriş Tarihi : 01-03-2022 20:47
Güncelleme : 02-03-2022 00:19

Belarus, Ankara Toplantıları ve Barış Hakkı

Dün aynı saatlerde, Ankara'da ve Belarus'ta iki ayrı önemli ve tarihi toplantı oldu.

Ankara'da "Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem" metnini CHP, İYİ Parti, Deva Partisi, Saadet Partisi, Gelecek Partisi ve Demokrat Parti Genel Başkanları imzaladı ve kamuoyuna açıklandı.

Ukrayna'da, Rusya devlet Başkanı Vladimir Putin'in 24 Şubat 2022 Perşembe sabahı Ukrayna’ya karşı başlattığı savaşı sona erdirmek için iki devlet yetkililerinin bir araya geldiği toplantı.

Belarus'taki toplantıda kurulan masada taraflar barış hedefli diyalog süreci başlattılar. Ölümleri durduracak, insanların yaşam haklarını güvence altına alacak barışın tesisine yönelik ilk adım atıldı. Sürecin nasıl gelişeceği belli değil. Putin'in başlattığı Batıyla, küreselleşen çok yönlü vekâlet savaşının insanlık için yeni felaketlerin habercisi olduğu açık.

Putin savaşının bir tür 2. küresel soğuk savaş dönemine atılan ilk adım olduğu konusunda yorumcular ve analizciler hemfikir. Bu nedenle ikinci toplantının nasıl gelişeceği ve tarafların müzakeresinin nasıl sonuçlanacağı, yeni dönemin niteliğine ilişkin hiç kuşkusuz önemli ipuçları verecek.

İlk toplantı ise açıklanan 6 muhalefet partisinin yol haritası Türkiye'nin rejim krizinin çözümünün olanak, risk ve sorunlarını kapsıyor.

Her iki konuya ilişkin tartışmalar, farklı boyutlarda ve farklı yönleriyle değişik mecralarda hiç kuşkusuz çok uzun süre devam edecektir. Her iki konu, Türkiye'nin barış fikrinden son yıllarda ne kadar uzaklaştığını göstermekte.

Bu kısa sürede Türkiye'de Putin seven muhaliflerin ve Ukrayna yönetimini kutsayan iktidar yanlılarının hiç de sayıca az olmadığını gördük. Siyasetin, evrensel değerlerle ve insancıl hukuk ekseninde yapılmadığından ülkede çok yönlü altüst yaşanıyor. Barış konusu bunların başında geliyor.

Sivil toplum ve siyaset aynı kapanda

Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem metnini sunan 6 muhalefet partisinin her bir temsilcisi konuşmasına, Ukrayna savaşına gönderme yaparak "savaşa hayır" diye başladı. Ama Putin savaşına karşı tek cümlelik bile olsa açık ve somut bir yaklaşım sergilemediler. Türkiye'nin iç barışına dair sistem değişikliği önerilerinde somut barışı çağrıştıran bir tutuma yer verilmemesi dikkat çekiciydi.

Ortak metinlerinde, insan hakları konusunda birçok alana ilişkin bir şeyler ifade edilirken, barış hakkının lafı dahi edilmedi. Birleşmiş Milletlerin metinlerinde ve birçok uluslararası sözleşmede temel insan haklarından biri olarak ifade edilen Barış Hakkı'ndan söz etmemelerinin nedeni ne olabilir?

Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem önerisinde, herkesin kendi kimliğiyle yaşamasını taahhüt ediliyor. Ancak kimlik tanımını din, inanç, kanaat ve yaşam tarzı kriterleriyle sınırlanması, hiçbir evrensel normlara ve tanıma uymamaktadır. Bunun bir tercih olduğuna kuşku yok. Ancak bu tercih, metinde yer alan uluslararası hukuk ve evrensel haklar vurgusuyla çelişiyor.

CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu'nun sonbahardan itibaren Kürt meselesi ve iç barış konusunda "helalleşme ve muhatabımız HDP'dir" sözleriyle yapmak istediklerini zayıflatan bir yaklaşımın çok fazla anlamı olsa gerek.

Mesele, HDP ve Kürt sorunu meselesi olmaktan çok daha büyük ve köklü sistemsel bir sorun. Konunun oy ve seçim kazanma hesapları kıskacında ele alınması, siyasetin doğal yapısının bir gereği olarak değerlendirilmesi yanlış ve tehlikelidir.

Barış hakkının toplumsal boyutunu oy hesabına indirgemek, iktidarın yarattığı korkuya teslim olmak ve Türk milliyetçiliğinin basıncıyla siyaset yapmak ciddi tehlike oluşturan faktörlerdir.

Başka bir ifadeyle 6 muhalefet partisi, meselenin salt siyasal boyutuna odaklanırken, toplumsal sonuçlarını fazlasıyla ihmal etmişler.

Barış hakkı konusu, siyasetin olduğu kadar Türkiye'de sivil toplum kurumlarının da sorun alanı. Bu durum, Suriye savaşında, Afrin'e yönelik askeri ve siyasi operasyonlarda ve en son Putin'in Ukrayna'ya açtığı küresel nitelikli savaşta her boyutuyla görüldü.

Türkiye'deki son eylemler, toplumunun bir bütün olarak, evrensel barış hakkı konusunda, duyarlılığa, gelişkinliğe, kapsayıcılığa sahip olmadığını gösteriyor. Temel bir insan hakkı olarak barış konusu Türkiye siyasetinde ve sivil toplumunda her yönüyle tam içselleştirilmiş değil.

Sorunun bir boyutunu da, gelişen savaş konusunda kafa karışıklığı, siyasal savrulma ve yanlış bakış oluşturuyor. Sivil toplum ve siyaset aynı kapana sıkışmış halde.

Ama çok daha önemli olan Türkiye'de sivil toplum kurumlarının, büyük ölçüde karar alıcılar, toplumu etkileyenler nezdinde etkisiz olmalarıdır. Sivil toplum kurumları bir tür siyasetin arka bahçesi olarak konumlanıyorlar ve kurgulanıyorlar. Bu aşılamadığında yeterince caydırıcı, uyarıcı teşvik edici olamıyorlar.

Irak işgali öncesi ülkenin dört bir köşesinde Irak'ta Savaşa Hayır sloganı çerçevesinde harekete geçen geniş kesimlerin toplumsal duyarlılığında, Suriye savaşında ve en son Ukrayna savaşında geriye ciddi bir şeyin kalmamış olması izaha muhtaç.

Dünyanın birçok kentinde ve de en önemlisi Moskova'da Putin'in savaşına karşı on binler yürüyüş yapıyorken, Irak'a asker gönderme tezkeresini engellemiş Türkiye'de yüzlerle ifade edilen barış eylemleri yapılıyor.

Bu durumu çözüm sürecindeki toplumsal duyarlılığın, çatışmaların yeniden başlamasıyla ters yönde gelişmesi konusu birlikte el alınmadan sivil toplumun bu soruna çözüm üretmesi zor.

Siyasal krize paralel, çok boyutlu sivil toplum kriziyle karşı karşıyayız. Siyasi krizin çözümünü kolaylaştıracaklardan biri de, sivil toplum kurumlarının siyasetin arka bahçesi olma haline son vermektir.

Siyaset bunu istemez ama siyasetin rayına oturması sivil toplum kurumlarının bunu başarmasıyla çok yakından ilişkili olduğu unutulmamalı.

NELER SÖYLENDİ?
@
Hakan Tahmaz

Hakan Tahmaz

DİĞER YAZILARI Türkiye krizde, muhalefet ve HDP dönemeçte 06-07-2022 00:04 İktidarın Öcalan ile Kürt oyunu 29-06-2022 00:26 Örgütlenmiş kötülüğün çöküşü 22-06-2022 00:18 6'lı masanın mayınlı tarlası ve pişmiş aşa su katmak 14-06-2022 23:53 Suriye'nin Rojava bölgesine yeniden askeri müdahale 08-06-2022 01:32 İki toplantının farkı, muhalefetin açmazı 01-06-2022 04:49 Maltepe mitingi ve yaklaşan seçimler 25-05-2022 03:04 İmamoğlu'nun stratejisi ve fotoğraftaki yansıması 11-05-2022 02:15 Gezi'nin ruhu 1 Mayıs alanındaydı 04-05-2022 02:53 Osmanlı'nın mirası, Gezi'nin tozu 27-04-2022 02:41 Sivil toplum ve hak temelli mücadele 19-04-2022 21:08 Ukrayna savaşı büyüyor 13-04-2022 04:17 NATO ve savaş karşıtlığı, barışın inşası 06-04-2022 00:09 Verilerle, bir arada yaşamın ve barışın zemini 30-03-2022 01:30 Geleneksel siyaset kabuğunu kıramıyor 23-03-2022 00:03 Diyarbakır ziyaretinden dersler 17-03-2022 00:44 Yeni tip savaş her şeyi şekillendiriyor 08-03-2022 18:03 Belarus, Ankara Toplantıları ve Barış Hakkı 01-03-2022 20:47 Sürdürülebilir barış, anadil hakkı ve küresel düzen 23-02-2022 01:20 Liderler zirvesinde HDP'nin olmamasının anlamı 16-02-2022 02:16 Muhalefet çok şeye, iktidarla aynı pencereden bakıyor 09-02-2022 02:37 Gül'ün gitmesi, Bozdağ'ın gelmesi 02-02-2022 10:54 Muhalefetin restorasyon siyaseti 25-01-2022 23:53 Erdoğan'ın İmralı siyaseti çıkmaz yolun sonu 19-01-2022 00:30 Kırklar Dağı: Sürekli kanatılmak istenen Kürt hafızası 11-01-2022 23:27 2022 yılında gözler CHP ve HDP'de 05-01-2022 01:01 2022, 2021'e benzemesin 29-12-2021 03:27 Ölüye saygı ve adalet 21-12-2021 20:14 İktidar bütün Türkiye'yi cezaevine dönüştürdü 15-12-2021 00:34 TBB seçimlerinin muhalefete gösterdiği 07-12-2021 19:30 MGK Kararları'nda ekonomik tehdit tanımlaması 01-12-2021 03:11 Yeni dönemde çatışma çözümünü bugünden düşünmek 24-11-2021 01:03 Helalleşme, geçmişle yüzleşme 17-11-2021 01:26 Cumhur İttifakı'nın 'yiğitleri, kahramanları' 10-11-2021 06:24 Muhalefetin ikili tezkere tutumu ve ikili ittifak 03-11-2021 01:34 Tezkereye kalkan eller 26-10-2021 18:12 Sivil toplum ve siyasi krizden çıkış 20-10-2021 00:39 10 Ekim katliamı, Davutoğlu, hakikat arayışı 13-10-2021 01:11 CHP'nin 'Kürt açılımı' ve Kobani 06-10-2021 01:09 HDP'nin deklarasyonu, yeni bir yol arayışı 29-09-2021 03:31 Kılıçdaroğlu'nun son çıkışı ve Kürt barışı 22-09-2021 02:39 HDP'siz ittifakın önü kapalı 15-09-2021 02:15 Görünürdeki yeni çözüm süreci değil 08-09-2021 03:59 Barış için bir şey yapmak 01-09-2021 04:13 Afganistan dersi-2 25-08-2021 03:11 Afganistan dersi, terörle mücadele masalı 18-08-2021 04:45 Yangın, bir arada yaşam ve demokratik siyaset hakkı 11-08-2021 00:44 Kaos planı ya da iktidarın aymazlığı 04-08-2021 03:46 Kürt, mülteci, göçmen karşıtlığı ve ırkçılık, nefret söylemi 28-07-2021 03:12 Türkiye'nin önündeki engelleri kaldırmak 20-07-2021 21:36 Erdoğan Diyarbakır'a yeni süreç için mi gitti? 14-07-2021 01:41 Yeni barış sürecinin zamanı 07-07-2021 01:38 'Çözüm Süreci' mi yargılanıyor? 30-06-2021 04:10 HDP'li Kürt Deniz'in öldürülmesi, 12 Eylül öncesi sağ-sol çatışması 23-06-2021 02:55 Biden görüşmesi ve siyasi aymazlık 16-06-2021 02:47 İstanbul'daki Suriyeli sığınmacılara yönelik algı ve tutumlar 09-06-2021 03:34 Muhalefetin HDP'ye biçtiği rol 02-06-2021 03:08 Türkiye'nin karanlık döneminde geleceğe yönelmek 26-05-2021 03:14 Yönetememe sorunu büyüyor 19-05-2021 02:23 Sedat Peker sahnedeyken Susurluk'u anımsamak 11-05-2021 21:22 Polis devleti olma yolundayız 04-05-2021 23:03 1915, Ankara'da HDP Davası 28-04-2021 02:30 HDP davası, savcının çekmecesindeki liste 21-04-2021 03:13 Siyasetin halleri ve emekli amiraller 14-04-2021 00:45 Darbe tartışması ve siyasetin dizaynı 07-04-2021 01:10 Çözüm projesi HDP'yi savunmak, Bilgen’in paylaşımları 30-03-2021 13:44 HDP'yi kapatmak ve milliyetçi hegemonik otoriterlik 24-03-2021 00:25 Muhalefete yeni bir yol haritası gerek 17-03-2021 01:42 28 Şubat dersleri, bugüne yansımalar 10-03-2021 02:42 İktidar ortaklarının HDP karşıtı mücadelesinin sonuçları 03-03-2021 03:31 Devlet ne zamandır eleştirilemez oldu 24-02-2021 01:39 Her yerde, her koşulda yaşatabilmek 17-02-2021 00:00 Boğaziçi, yeni anayasanın zamanının gelmediğini gösteriyor 09-02-2021 23:11 Güçlendirilmiş parlamenter sistem yol haritası 04-02-2021 04:56 Militanlaştırılan toplum ve krizden çıkış olasılığı 26-01-2021 23:12 ABD seçimleri, sorunlar, risk ve imkân 20-01-2021 02:41 ABD'deki faşizan kalkışma 13-01-2021 00:12 HDP'yi kapatmak ve seçmeni seçeneksiz bırakmak 06-01-2021 19:02 Roboski katliamı, bellek ve gelecek mücadelemiz 30-12-2020 01:23 Cumhur İttifakı'nın reform örneği ve algı yönetimi 23-12-2020 03:20 Türk siyasetinin bataklığı, 10 Aralık ve Barış Hakkı 15-12-2020 22:33 Çözümün / Barışın zamanı yok 08-12-2020 10:10 Artık AKP demek, aynı zamanda Bahçeli demek 02-12-2020 04:04 AKP'nin manevraları siyasal krizi çözemez 25-11-2020 05:55 Reform ya da yeni dönem 18-11-2020 03:22 ABD seçim sonuçları ve Kamala'nın seçilmesi 11-11-2020 01:12 Kabahatin büyüğü sende, fark et artık 04-11-2020 00:49 ABD seçimlerinin muhalefete öğretecekleri 28-10-2020 00:27 HDP'nin 8. yılı ve Bilgen’in çağrısı 21-10-2020 03:27 Babacan, Konya’da, Ankara’da konuşsa 13-10-2020 22:30 HDP'ye operasyon yeni süreç 07-10-2020 13:06 HDP'ye operasyonun farklı boyutu 29-09-2020 21:37 TTB ile dertleri 22-09-2020 18:42 Sağlık mı eğitim mi ikilemi olmaz 16-09-2020 00:57 Yeni Adli Yıl ve AİHM Başkanı Spano 09-09-2020 01:59 21. yüzyılda insan kalma mücadelesi 02-09-2020 02:09 Eksen değişmiyor, algı operasyonu sürüyor 26-08-2020 00:09 Barış için ezberlerimizi bozmalıyız 19-08-2020 02:49 Seçimler yaklaşırken CHP ve yeni arayışlar 11-08-2020 23:40 Fikri Sönmez'in bilinmeyen hikâyesi 05-08-2020 02:32 CHP'nin Genel Kurulu'na bir bakış 29-07-2020 01:40 Yeni Sistemi'nin İkinci Yılında Türkiye 22-07-2020 02:32 Ayasofya, Osmanlı Türkçülüğü 15-07-2020 02:28 Davutoğlu ile DİTAM Toplantısında Çözüm Süreci 08-07-2020 00:09 CHP kurultayı ve iç tutarlılık 01-07-2020 00:00 Barış, demokrasi mücadelesi ve adalet arayışı 24-06-2020 02:39 Barış ve Yürüyüş Hakkı 16-06-2020 23:33 Milletvekilleri neden tutuklandı? 09-06-2020 19:59 Korona günlerinde ırkçılık ve gezi 02-06-2020 22:47 İktidar koronavirüsü fırsata dönüştürmek istiyor 26-05-2020 23:23 İYİ Parti kavşakta 20-05-2020 00:47
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Adana Demirspor00
  • 2Alanyaspor00
  • 3Antalyaspor00
  • 4Başakşehir FK00
  • 5Beşiktaş00
  • 6Fatih Karagümrük00
  • 7Fenerbahçe00
  • 8Galatasaray00
  • 9Gaziantep FK00
  • 10Giresunspor00
  • 11Hatayspor00
  • 12İstanbulspor00
  • 13Kasımpaşa00
  • 14Kayserispor00
  • 15Konyaspor00
  • 16MKE Ankaragücü00
  • 17Sivasspor00
  • 18Trabzonspor00
  • 19Ümraniyespor00
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
ANKET OYLAMA TÜMÜ
Türkiye'de erken seçim ihtimali var mı?
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA
webmaster forum