DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Hakan Tahmaz
Hakan Tahmaz
Giriş Tarihi : 30-03-2022 01:30

Verilerle, bir arada yaşamın ve barışın zemini

Son yıllarda sorunlarımızın en başında kutuplaşma geliyor. Kutuplaşma derinleştikçe, çok kimlikli, çok kültürlü, çok inançlı ve çok dilli Türkiye mozaiğinde eşit, demokratik ve bir arada yaşamın imkânları daha da zayıflıyor ve toplumsal barışın sağlanması zorlaşıyor.

Kutuplaştırma siyaseti ile bir anlamda ülkemizin zenginliğini oluşturan çok farklı toplulukların güvensizliği depreştiriliyor ve korku iklimi yaratılıyor. Bunun yarattığı sorunlar yumağı, toplumda gerilemeye, farklı toplulukların içine kapanmasına yol açıyor. Bir arada yaşamın zeminlerinin oluşturulması ve toplumsal barışın geliştirilmesi zorlaşıyor.

Bu sorunları tespit etmek ve çözümler üretmek üzere İzmir'de Bir Arada Yaşarız Eğitim ve Toplumsal Araştırmalar Vakfı (BAYETAV) kuruldu.

İlk çalışmada, kutuplaşmanın ve korku ikliminin sorunları ve bunları aşmanın toplumsal potansiyel ve dinamikleri tespit edilmeye çalışıldı. Sonuçlar vakıf merkezinde düzenlenen lansmanda sivil toplum ve medya mensuplarıyla paylaşıldı.

Araştırmanın sonuçları, 2021 yılının Temmuz ve Ağustos aylarında yapılan, nicel ve nitel görüşmelerin veri analizlerinden oluşuyor.

Bu süreçte KONDA Araştırma ve Danışmanlık, 67 il ve 286 ilçede ve 2 bin 132 kişiyle nicel görüşme, SAM Araştırma ve Danışmanlık ise 62 derinlemesine görüşme ve 12 odak grup toplantısı yaptı. SAM bunları, İstanbul, Ankara, Mersin, İzmir, Kayseri, Erzurum ve Diyarbakır illerinde gerçekleştirdi. Raporda bu illerde yapılan toplantıların bölgesel mi, o illerle sınırlı katılımla mı yapıldığı belirtilmiyor.

Vakfın koordinatörü Prof. Dr. Ferhat Kentel tanıtım konuşmasında, bu araştırmayla birçok konuda derinlemesine veri elde edildiğini ifade etti. Doğrusu benim ilgimi daha çok, sorunlara çözüm bulunmasını kolaylaştıracak ve toplumsal zeminleri olacak veriler çekti. Sorunları belirlemenin ötesinde, çözümlerine de odaklanması çalışmayı özgün kılıyor.

Çözüm potansiyelleri

İnsanların farklılıklarını ifade etmeleri, açığa çıkarmaları yanı sıra birbiriyle iç içe geçmiş, değişime açık çoğul kesişme hallerinin değerlendirilmesi ve bir zemin olarak kabul edilmesi, sorunların çözümüne önemli katkısı olacak potansiyele işaret ediyor.

Araştırma sırasında sorulan "insanlık daha iyiye mi gidiyor kötüye mi" sorusuna, yüzde 18 "her şeye rağmen insanlık daha iyiye gidiyor" yanıtını veriyor, yüzde 66'sı "iyiye gitmediği" yanıtını veriyor.

Benzer başka soruda "İnsanların büyük kısmının iyi ve güvenilir olduğunu düşünüyorum" diyenlerin yüzde 23, "hayır yanlış bu" diyenlerin ise yüzde 54 olması, bir arada yaşamanın ve toplumsal barışın mümkün olmadığını düşündüren sonuçlar.

İnsanların yüzde 40'ının etnik, mezhepsel, dini veya cinsiyeti nedeniyle ayrımcılığa uğradığını düşünen bir toplum için, bu şaşırtıcı bir sonuç olmasa gerek. Yüzde 40'ın büyük bir kesiminin, ayrımcılığın devlet kurumları ve kamu otoritesi tarafından yapıldığını ifade etmeleri, sorunu daha da berraklaştırıyor.

Araştırma verilerinde "farklı grupların neler hissettiğini anlamaya çalışırım" diyenlerin yüzde 85 olması sadece bir iyi niyet göstergesi olarak değerlendirilemez. Bu, aynı zamanda kutuplaşmaya karşı direnç oluşturmak ve barış fikrini güçlendirmek için toplumsal bir zemin sunuyor. Keza "ötekilerden birisiyle iş ortaklığı yaparım" yanıtını veren yüzde 67 de, toplumdaki değişimin potansiyeline işaret ediyor.

Yaygın olarak dillendirilen "bu toplumdan bir şey olmaz" düşüncesinin tam olarak gerçeği yansıtmadığına ilişkin bir veri sayılabilir.

"Farklı kesimler birbirini tanıyıp anlamalı, ortak noktalar bulmalı" belirlemesine Sünnilerin yüzde 22'si, Alevilerin yüzde 45'i doğru diyor, Türklerin yüzde 23'ü, Kürtlerin yüzde 28'i ise kesin doğru yanıtını veriyor. Bu sonuçlar, toplumsal barış ve kutuplaşmanın sona erdirilmesi için Türkiye'nin çoğunluğunu oluşturan kesimlerde yoğunlaşmanın zorunluluğunu gösteriyor.

Toplumsal kutuplaşmanın en önemli nedeninin "başkalarına karşı duyduğumuz güvensizliğin nedeni, birilerinin tahrik etmesidir" yanıtını veren yüzde 88 gösteriyor. Burada geçmişin yükünün ağırlığından söz ediliyor. 'Birileri tarafından kutuplaştırılıyoruz' deniyor. Kimler, neden ve nasıl bunu yapıyor sorusuna verilecek yanıtlar kutuplaştırma karşıtlarını bu sorunun panzehirine ulaştıracaktır.

Araştırmaya katılanların yüzde 94 oranında olumlu cevap verdiği, "Devlet, tüm bireylere/gruplara eşit mesafede durmalı" yanıtı tam da buna işaret ediyor.

"Siyasetteki farklılıklar normaldir, bu farklılıklar toplumsal gelişme için verimli ve zengin tartışmalara katkı sağlar, iyi yönde gelişmemize hizmet eder" yanıtı verenlerin, 21. yüzyılda yüzde 78 oranında kalması can sıkıcı bir sonuç olarak görülebilir. Ama ülkenin siyasal gerçekliği ve kurucu felsefesi dikkate alındığında, değişim ve dönüşüm için büyük bir potansiyel ve toplumsal barışı geliştirmenin elverişli zemini olarak da çok rahat değerlendirilebilir.

Bir arada yaşamın ve toplumsal barışın imkânları açısından, araştırmaya katılanların yüzde 16'sının Almanya'da Türk çocuklarının anadil hakkını kabul edip, Türkiye'de Kürt çocuklarının anadil hakkını reddetmesi dikkate değer bir sonuç.

Devletin bekası söylemi ekseninde Türk milliyetçiliğinin; devlet kurumları ve yöneticileri eliyle yeniden ihya edildiği ve formatlandığı bir dönemden geçiyoruz. Böylesi dönemde "Almanya'da Türk çocukları için Türkçe anadil hakkı" ve "Türkiye'de Kürt çocukları için Kürtçe anadil hakkını" savunanların toplamının yüzde 47 olması, "ulus-devlette kimse başka dilde eğim alamaz" yanıtı verenlerin yüzde 12'lik sınırda dolaşması; barışın, adaletin ve eşitliğin toplumsal bazda önünün kapalı olmadığına işaret ediyor.

Prof. Dr. Ferhat Kentel, lansman toplantısında süreci, "tedirgin ve temkinli iyimserlik içindeyiz" diye tanımladı. Kadın ve gençlerin bir araya geldiği ortamlarda toplumsal kutuplaşmanın daha kolay ve hızlı aşıldığını vurguladı. Bunun dikkate alınması gerekir.

Sorunların çözümünü muktedirlerden beklemek yerine, bir arada yaşam ve barışın toplumsal dinamiklerini harekete geçirmek amaçlı bir çalışma yapılmış, yapanların ellerine sağlık.

NELER SÖYLENDİ?
@
Hakan Tahmaz

Hakan Tahmaz

DİĞER YAZILARI AK Parti'nin 21. yaşı, 6'lı masanın 7. toplantısı Helalleşme için kritik eşik Suriye'nin Rojava bölgesine yeniden askeri müdahale İki toplantının farkı, muhalefetin açmazı Maltepe mitingi ve yaklaşan seçimler Osmanlı'nın mirası, Gezi'nin tozu Sivil toplum ve hak temelli mücadele Ukrayna savaşı büyüyor NATO ve savaş karşıtlığı, barışın inşası Diyarbakır ziyaretinden dersler Yeni tip savaş her şeyi şekillendiriyor Belarus, Ankara Toplantıları ve Barış Hakkı Sürdürülebilir barış, anadil hakkı ve küresel düzen Liderler zirvesinde HDP'nin olmamasının anlamı Muhalefet çok şeye, iktidarla aynı pencereden bakıyor Gül'ün gitmesi, Bozdağ'ın gelmesi Erdoğan'ın İmralı siyaseti çıkmaz yolun sonu 2022 yılında gözler CHP ve HDP'de 2022, 2021'e benzemesin Ölüye saygı ve adalet İktidar bütün Türkiye'yi cezaevine dönüştürdü MGK Kararları'nda ekonomik tehdit tanımlaması Yeni dönemde çatışma çözümünü bugünden düşünmek Helalleşme, geçmişle yüzleşme Cumhur İttifakı'nın 'yiğitleri, kahramanları' Muhalefetin ikili tezkere tutumu ve ikili ittifak Tezkereye kalkan eller Sivil toplum ve siyasi krizden çıkış 10 Ekim katliamı, Davutoğlu, hakikat arayışı CHP'nin HDP'nin deklarasyonu, yeni bir yol arayışı Kılıçdaroğlu'nun son çıkışı ve Kürt barışı HDP'siz ittifakın önü kapalı Görünürdeki yeni çözüm süreci değil Yangın, bir arada yaşam ve demokratik siyaset hakkı Türkiye'nin önündeki engelleri kaldırmak Yeni barış sürecinin zamanı HDP'li Kürt Deniz'in öldürülmesi, 12 Eylül öncesi sağ-sol çatışması İstanbul'daki Suriyeli sığınmacılara yönelik algı ve tutumlar Türkiye'nin karanlık döneminde geleceğe yönelmek Yönetememe sorunu büyüyor Sedat Peker sahnedeyken Susurluk'u anımsamak Polis devleti olma yolundayız 1915, Ankara'da HDP Davası Siyasetin halleri ve emekli amiraller Darbe tartışması ve siyasetin dizaynı Çözüm projesi HDP'yi savunmak, Bilgen’in paylaşımları HDP'yi kapatmak ve milliyetçi hegemonik otoriterlik Muhalefete yeni bir yol haritası gerek 28 Şubat dersleri, bugüne yansımalar İktidar ortaklarının HDP karşıtı mücadelesinin sonuçları Devlet ne zamandır eleştirilemez oldu Her yerde, her koşulda yaşatabilmek Boğaziçi, yeni anayasanın zamanının gelmediğini gösteriyor Güçlendirilmiş parlamenter sistem yol haritası Militanlaştırılan toplum ve krizden çıkış olasılığı ABD seçimleri, sorunlar, risk ve imkân ABD'deki faşizan kalkışma HDP'yi kapatmak ve seçmeni seçeneksiz bırakmak Roboski katliamı, bellek ve gelecek mücadelemiz Türk siyasetinin bataklığı, 10 Aralık ve Barış Hakkı Çözümün / Barışın zamanı yok Artık AKP demek, aynı zamanda Bahçeli demek AKP'nin manevraları siyasal krizi çözemez ABD seçim sonuçları ve Kamala'nın seçilmesi Kabahatin büyüğü sende, fark et artık ABD seçimlerinin muhalefete öğretecekleri HDP'nin 8. yılı ve Bilgen’in çağrısı Babacan, Konya’da, Ankara’da konuşsa HDP'ye operasyonun farklı boyutu TTB ile dertleri Sağlık mı eğitim mi ikilemi olmaz Yeni Adli Yıl ve AİHM Başkanı Spano 21. yüzyılda insan kalma mücadelesi Eksen değişmiyor, algı operasyonu sürüyor Barış için ezberlerimizi bozmalıyız Seçimler yaklaşırken CHP ve yeni arayışlar Fikri Sönmez'in bilinmeyen hikâyesi CHP'nin Genel Kurulu'na bir bakış Yeni Sistemi'nin İkinci Yılında Türkiye Ayasofya, Osmanlı Türkçülüğü CHP kurultayı ve iç tutarlılık Barış, demokrasi mücadelesi ve adalet arayışı Barış ve Yürüyüş Hakkı Milletvekilleri neden tutuklandı? Korona günlerinde ırkçılık ve gezi İktidar koronavirüsü fırsata dönüştürmek istiyor İYİ Parti kavşakta
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Adana Demirspor26
  • 2Trabzonspor26
  • 3Fenerbahçe24
  • 4Başakşehir FK24
  • 5Alanyaspor24
  • 6Beşiktaş24
  • 7Gaziantep FK24
  • 8Giresunspor23
  • 9Antalyaspor23
  • 10Galatasaray23
  • 11Kayserispor23
  • 12Konyaspor22
  • 13Ümraniyespor21
  • 14MKE Ankaragücü21
  • 15Sivasspor21
  • 16Hatayspor10
  • 17Fatih Karagümrük10
  • 18İstanbulspor20
  • 19Kasımpaşa20
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
BURÇ YORUMLARI
  • KOÇ
    Koç Burcu
  • BOĞA
    Boğa Burcu
  • İKİZLER
    İkizler Burcu
  • YENGEÇ
    Yengeç Burcu
  • ASLAN
    Aslan Burcu
  • BAŞAK
    Başak Burcu
  • TERAZİ
    Terazi Burcu
  • AKREP
    Akrep Burcu
  • YAY
    Yay Burcu
  • OĞLAK
    Oğlak Burcu
  • KOVA
    Kova Burcu
  • BALIK
    Balık Burcu
ANKET OYLAMA TÜMÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA