DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Advert
Hakan Tahmaz
Hakan Tahmaz
Giriş Tarihi : 04-02-2021 04:56

Güçlendirilmiş parlamenter sistem yol haritası

Bir önceki yazımda, Millet İttifakı'nın ilerlemeye çalıştığı yolun tehlikeli olduğuna, Türkiye'nin yönetsel, ekonomik krizinin aşılmasına fırsat sunacak olanın demokratik ittifak olduğuna dikkat çekmeye çalıştım. Bu yazım bir anlamda devamı niteliğinde olacak.

Muhalefetin erken ya da zamanında yapılacak ilk seçimlerde sonuç alabilmesi için, CHP ve İYİ Parti'den oluşan Millet İttifakı'nın, kendi dışındaki muhalefet dinamiğinin çoğulcu yapısını en geniş biçimde kapsaması gerekiyor.

Muhalefet cephesinde yer alan HDP'nin Millet İttifakı'yla özgün ilişkisi sözkonusu. Ayrıca yeni kurulan Gelecek Partisi ve DEVA Partisi'nin, Saadet Partisi gibi parlamento dışı bir dizi partinin hayli değişik ve tartışmalı pozisyonları var. Muhalefet partilerinin geçiş dönemi yol haritası, ilk seçimlerde Cumhur İttifakı'nı saran iktidarı kaybetme korkusunu gerçek kılacak bir gelişme olur. Dizleri üstünde ayağa kalkmaya çalışan muhalefetin yüzüstü yere kapanmasını engeller, yürümesine vesile olur.

28 Ocak 2021 Cuma günü DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan'ın CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'na yaptığı ziyaret sonrasında iki parti başkanı, Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem ile ilgili diyalog ve istişare sürecini başlattıklarını duyurdular. Bu, muhalefet partilerinin bu konuda attıkları ilk önemli ortak adım.

Muhalefet partilerinin tek ortak noktalarının Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi olarak adlandırılan "yeni rejimin değiştirilmesi" olduğu biliniyor. Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem konusunda, bazı muhalefet partilerinin içerikle ilgili çalışma yaptıkları ifade ediliyordu. İlk kez iki muhalefet partisi, bu konuda ortak çalışmadan söz ettiler. Yürütülecek çalışmanın Ali Babacan tarafından toplumsal ve siyasal mutabakat, diyalog ve müzakere amaçlı bir ortak vizyon belgesi çalışması olarak tanımlanması, çalışmaya verilen önemi gösteriyor olsa gerek.

Siyasal alandaki hareketlenmenin arttığı ve "yeni rejimin" sorunlarının her gün daha net ayyuka çıktığı bir dönemde, Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem'den ne kastedildiğinin belli olması önemli. Bu konudaki belirsizliği giderecek alternatif demokratik ve katılımcı bir sistem çalışması, hem geniş muhalefetin ortak zeminini netleştirecek hem de muhalefete karşı güvensizliği giderici bir çalışma olacak. Hiçbir ayrımcılık yapmadan, yukarda izah edildiği gibi, bütün muhalefet kesimlerini kapsayacak bir çalışma olarak sürdürüldüğünde, Millet İttifakı tecrübesiyle "yeni ittifakların" oluşmasına zemin teşkil edecektir.

Bu, son zamanlardaki siyasal hareketliğin artmasına da bir yanıt olacaktır. Hangi parti, hangi ittifakta yer alacak, üçüncü ittifak olacak mı gibi soruların yanıtlarının oluşmasına ve netleştirilmesine yol açacaktır. Aksi takdirde, seçim tarihi belirsizken, muhalefet partilerinin "havanda su dövmesine yol açacak" sorulara yanıt vermekle meşgul olmaları, kendi içlerinde çelişkilerin arttığı, daha da yıprandıkları, bitap düştükleri ve başarısızlığa mahkûm olacakları bir süreç yaşamalarına yol açar.

Muhalefet partileri, tek adam rejimine karşı, geçiş dönemi yol haritasında; demokratik, katılımcı, güçlendirilmiş parlamenter sistemin temel köşe taşlarını belirlediklerinde, ortaklıklarını özlü, net ve güven artırıcı tarzda tanımladıklarında, Cumhur İttifakı'ndaki yavaş çözülme hız kazanacak, muhalefetin kararsız seçmeni etkileme gücü artacaktır.

Geçiş programı

Bu başarılabilir. Cumhur İttifakı'nı oluşturan, AK Parti, MHP, Vatan Partisi, Büyük Birlik Partisi, kimi ulusalcılar ve Ergenekoncular dışındaki bütün muhaliflerin Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem konusunda uzlaşmaları sağlanabilir.

Mevcut anayasa ve yasalar çerçevesinde yapılacak seçimlerde seçilecek Türkiye Büyük Millet Meclisi ve cumhurbaşkanı eliyle Güçlendirilmiş Parlamenter Sisteme geçileceği için, seçimlerden önce takvimi belirli bir programa ihtiyaç vardır. Program süresinde gerçekleştiğinde, yeniden seçim yapılması gerekebilir.

Geçiş dönemi yol haritasında katılımcı, demokratik güçlendirilmiş parlamentoya geçiş için zorunlu olan anayasal ve yasal değişiklikler çok net yer almalıdır. Bunların sıfırdan yeni bir anayasa hazırlanmasını içerecek derecede geniş kapsamlı bir çalışma olmayacağı açık.

Bu çalışmada güçler ayrılığı ve denge denetlemenin nasıl olacağı netleştirildiği gibi, bazı kritik soruların cevapları da netleştirilmelidir.

Bunlardan birisini, ilk seçimlerde hayata geçirilecek yeni seçim sistemi, seçen-seçilen ilişkisi, siyasi partiler yasası gibi konular oluşturmaktadır.

Özgürlük, güvenlik ve yurttaşların devleti mi, devletin yurttaşları mı ikilemlerinde, öncelikli tercihin birinciler olduğu netleştirilmelidir.

Güçlendirilmiş Parlamenter Sistemde; merkezi yönetim/yerel yönetim ilişkisinin belirlenmesi, âdemimerkeziyetçi yönetim sisteminin geliştirilmesi, seçilmişler/atanmışlar ve sivil/asker ilişkilerinin seçilmişler ve siviller lehine yeniden düzenlenmesi, öncelikli konuları oluşturmalıdır.

Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem vizyon belgesi; toplumu kutuplaştıran, bölen, düşmanlaştıran her türlü ayrımcı, cinsiyetçi, çatışmacı, savaşkan politika ve davranışlarla mücadele eden ve barışa kapı aralayan perspektifle hazırlanmalıdır.

NELER SÖYLENDİ?
@
Hakan Tahmaz

Hakan Tahmaz

DİĞER YAZILARI HDP'siz ittifakın önü kapalı 15-09-2021 02:15 Görünürdeki yeni çözüm süreci değil 08-09-2021 03:59 Barış için bir şey yapmak 01-09-2021 04:13 Afganistan dersi-2 25-08-2021 03:11 Afganistan dersi, terörle mücadele masalı 18-08-2021 04:45 Yangın, bir arada yaşam ve demokratik siyaset hakkı 11-08-2021 00:44 Kaos planı ya da iktidarın aymazlığı 04-08-2021 03:46 Kürt, mülteci, göçmen karşıtlığı ve ırkçılık, nefret söylemi 28-07-2021 03:12 Türkiye'nin önündeki engelleri kaldırmak 20-07-2021 21:36 Erdoğan Diyarbakır'a yeni süreç için mi gitti? 14-07-2021 01:41 Yeni barış sürecinin zamanı 07-07-2021 01:38 'Çözüm Süreci' mi yargılanıyor? 30-06-2021 04:10 HDP'li Kürt Deniz'in öldürülmesi, 12 Eylül öncesi sağ-sol çatışması 23-06-2021 02:55 Biden görüşmesi ve siyasi aymazlık 16-06-2021 02:47 İstanbul'daki Suriyeli sığınmacılara yönelik algı ve tutumlar 09-06-2021 03:34 Muhalefetin HDP'ye biçtiği rol 02-06-2021 03:08 Türkiye'nin karanlık döneminde geleceğe yönelmek 26-05-2021 03:14 Yönetememe sorunu büyüyor 19-05-2021 02:23 Sedat Peker sahnedeyken Susurluk'u anımsamak 11-05-2021 21:22 Polis devleti olma yolundayız 04-05-2021 23:03 1915, Ankara'da HDP Davası 28-04-2021 02:30 HDP davası, savcının çekmecesindeki liste 21-04-2021 03:13 Siyasetin halleri ve emekli amiraller 14-04-2021 00:45 Darbe tartışması ve siyasetin dizaynı 07-04-2021 01:10 Çözüm projesi HDP'yi savunmak, Bilgen’in paylaşımları 30-03-2021 13:44 HDP'yi kapatmak ve milliyetçi hegemonik otoriterlik 24-03-2021 00:25 Muhalefete yeni bir yol haritası gerek 17-03-2021 01:42 28 Şubat dersleri, bugüne yansımalar 10-03-2021 02:42 İktidar ortaklarının HDP karşıtı mücadelesinin sonuçları 03-03-2021 03:31 Devlet ne zamandır eleştirilemez oldu 24-02-2021 01:39 Her yerde, her koşulda yaşatabilmek 17-02-2021 00:00 Boğaziçi, yeni anayasanın zamanının gelmediğini gösteriyor 09-02-2021 23:11 Güçlendirilmiş parlamenter sistem yol haritası 04-02-2021 04:56 Militanlaştırılan toplum ve krizden çıkış olasılığı 26-01-2021 23:12 ABD seçimleri, sorunlar, risk ve imkân 20-01-2021 02:41 ABD'deki faşizan kalkışma 13-01-2021 00:12 HDP'yi kapatmak ve seçmeni seçeneksiz bırakmak 06-01-2021 19:02 Roboski katliamı, bellek ve gelecek mücadelemiz 30-12-2020 01:23 Cumhur İttifakı'nın reform örneği ve algı yönetimi 23-12-2020 03:20 Türk siyasetinin bataklığı, 10 Aralık ve Barış Hakkı 15-12-2020 22:33 Çözümün / Barışın zamanı yok 08-12-2020 10:10 Artık AKP demek, aynı zamanda Bahçeli demek 02-12-2020 04:04 AKP'nin manevraları siyasal krizi çözemez 25-11-2020 05:55 Reform ya da yeni dönem 18-11-2020 03:22 ABD seçim sonuçları ve Kamala'nın seçilmesi 11-11-2020 01:12 Kabahatin büyüğü sende, fark et artık 04-11-2020 00:49 ABD seçimlerinin muhalefete öğretecekleri 28-10-2020 00:27 HDP'nin 8. yılı ve Bilgen’in çağrısı 21-10-2020 03:27 Babacan, Konya’da, Ankara’da konuşsa 13-10-2020 22:30 HDP'ye operasyon yeni süreç 07-10-2020 13:06 HDP'ye operasyonun farklı boyutu 29-09-2020 21:37 TTB ile dertleri 22-09-2020 18:42 Sağlık mı eğitim mi ikilemi olmaz 16-09-2020 00:57 Yeni Adli Yıl ve AİHM Başkanı Spano 09-09-2020 01:59 21. yüzyılda insan kalma mücadelesi 02-09-2020 02:09 Eksen değişmiyor, algı operasyonu sürüyor 26-08-2020 00:09 Barış için ezberlerimizi bozmalıyız 19-08-2020 02:49 Seçimler yaklaşırken CHP ve yeni arayışlar 11-08-2020 23:40 Fikri Sönmez'in bilinmeyen hikâyesi 05-08-2020 02:32 CHP'nin Genel Kurulu'na bir bakış 29-07-2020 01:40 Yeni Sistemi'nin İkinci Yılında Türkiye 22-07-2020 02:32 Ayasofya, Osmanlı Türkçülüğü 15-07-2020 02:28 Davutoğlu ile DİTAM Toplantısında Çözüm Süreci 08-07-2020 00:09 CHP kurultayı ve iç tutarlılık 01-07-2020 00:00 Barış, demokrasi mücadelesi ve adalet arayışı 24-06-2020 02:39 Barış ve Yürüyüş Hakkı 16-06-2020 23:33 Milletvekilleri neden tutuklandı? 09-06-2020 19:59 Korona günlerinde ırkçılık ve gezi 02-06-2020 22:47 İktidar koronavirüsü fırsata dönüştürmek istiyor 26-05-2020 23:23 İYİ Parti kavşakta 20-05-2020 00:47
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Beşiktaş410
  • 2Trabzonspor410
  • 3Fenerbahçe410
  • 4Konyaspor410
  • 5Galatasaray48
  • 6Hatayspor47
  • 7Fatih Karagümrük47
  • 8Kayserispor47
  • 9Altay46
  • 10Yeni Malatyaspor46
  • 11Alanyaspor46
  • 12Göztepe45
  • 13Kasımpaşa45
  • 14Gaziantep FK44
  • 15Antalyaspor44
  • 16Sivasspor42
  • 17Adana Demirspor42
  • 18Çaykur Rizespor41
  • 19Başakşehir FK40
  • 20Giresunspor40
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
ANKET OYLAMA TÜMÜ
Türkiye'de erken seçim ihtimali var mı?
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA
webmaster forum