DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Advert
Hakan Tahmaz
Hakan Tahmaz
Giriş Tarihi : 05-08-2020 02:32

Fikri Sönmez'in bilinmeyen hikâyesi

"Terzi Fikri öyle bir giysi dikti ki Fatsa'ya

O Gürcü öyle bir gürledi ki arkadaşlarıyla

Noktalar, noktalı virgüller, askeri operasyonlar

Kimseler çıkaramaz Fatsa'nın sırtından,

Emek hakkının sımsıcak çıplaklığını" (Can Yücel)

Türkiye'de, geleneksel yerel yönetim anlayışını sarsan belediye başkanları dendiğinde, akıllara ilk gelen isimlerden biri Fatsa eski Belediye Başkanı Fikri Sönmez'dir. Üstelik dokuz ay gibi çok kısa bir süre belediye başkanlığı yapabilmiş olmasına rağmen.

35 sene önce Amasya Askeri Cezaevi'nde yaşamını yitiren Fikri Sönmez'i unutulmaz kılan, hiç kuşkusuz sahip olduğu değerler, mücadelesi, belediyecilik anlayışı ve kısa dönemli belediyecilik pratiği. Fikri Sönmez'den geriye kalan "başarı öyküsü"nün, tek bir kişinin hüneri, becerisi ve emeğinin ürünü olmadığı bilinen bir gerçek. Seçimleri birlikte kazandığı, belediyeyi birlikte yönettiği, parçası olduğu siyasi hareket ve yakın mesai arkadaşlarının ortak hikâyesi.

Fikri Sönmez'in siyasi mücadelesi veya Fatsa’nın siyasi geçmişine ilişkin çok şey yazıldı, çok şey anlatıldı. Kişisel özellikleri ise çok az biliniyor. Fikri Sönmez nasıl bir insandı, hangi koşullarda, nasıl bir çevrede büyüdü, nasıl bir kişiliğe sahipti? Çoğu kez de gerçekle pek ilgisi olmayan efsaneler anlatıldı, anlatılıyor.

Ahmet Becioğlu kim?

İşte Ahmet Becioğlu bu sorulara yanıt vermiş. Siyasi kimliğinden, kişiliğinde ayrıştırmadan 'Bilinmeyen Yönleriyle Fikri Sönmez' kitabında "insan gibi insan" Fikri Sönmez'i anlatmış. Su Yayınları'ndan çıkan kitap kısa bir süre önce ikinci baskısını yaptı.

Kitabın yazarı Ahmet Becioğlu, Fikri Sönmez'in geniş ailesinin üyesi, dayısının oğlu. İkisi de Fatsa'nın Kurtuluş Mahallesi'nde otururdu, Kabakdağı köyündenlerdi. Ahmet Becioğlu, Fatsa'nın babadan gelme esnaflarından. 12 Eylül sonrası ANAP'lı belediye başkanı Mustafa Çamaş döneminde 10 yıl başkanvekilliği, Fatsa Ticaret Odası ve Fatsa Spor Kulübü yönetim kurulu üyeliği yaptı, yerel bir gazetede zaman zaman köşeyazıları yazıyor. Kendine has bir Gürcü insanı. Amasya Askeri Cezaevi yöneticilerinden Fikri Sönmez'in cenazesini teslim alacak kadar yakın biri.

Her ne kadar kitabın kapağında "Fatsa'da herkese eşit mesafede" bir kişi olarak tanıtılmış ise de, halaoğlum Ahmet Becioğlu, Fikri Sönmez'in hayranı bir demokrattır. Reşat Akkaya'nın Ordu Valisi olması sonrasında, polisin bize nefes aldırmadığı, arandığım dönemde, benzer durumda olan bir arkadaşımla beni Fatsa'dan Ünye'nin bir sahil köyüne taşımışlığı vardır. Hep sevgi ve saygı duymuş halasının oğluna.

Terzi Fikri'nin Yorga Ustası

Becioğlu, Fikri Sönmez'in hayatını, mücadelesini, çocukluğunu anlatmaya, Gürcülerin 93 harbi sonrasında Türkiye'ye gelişlerini, Fatsa'nın ünlü Gürcü köyü Kapakdağ'a dedelerinin yerleşmesini anlatarak başlamış.

Fikri Sönmez'in gerçek anlamda bir halk önderi olma serüveninin sosyal zeminini aktarmış. Fatsa'nın Terzi Fikri'si olmasının veya Taşçı Fikri lakabı takılmasının hikâyesi, onu belediye başkanlığına taşıyan ilk yolculuğu olmuş. İstanbul Beyoğlu'nda Terzi Yorga Marika'nın yanında geçirdiği kalfalık dönemi, onun için hayat okulu olmuş. Fatsa'ya döndüğünde diktiği her ceketin sol içcebine Fikri Sönmez veya Taşçı Fikri yazması, meslekte marka olma iddiasının ötesinde kendine olan güvenini gösteriyor. Ustasının siyasi görüşlerine ve söylediklerine çok sık itiraz etmesi nedeniyle Yorga Usta'nın Taşçı lakabı takması ise, hayata karşı sorgulayıcı olmasının örnekleri, komünist olma yoluna girişi.

12 Eylül askeri mahkemelerinde söylediği, "Ben ne yaptım ise halkım için ve halkımla beraber yaptım" sözleri, Fikri Sönmez'in hayatının özeti. Kitap sadece Fikri Sönmez'in bilinmeyen yönlerini aktarmakla sınırlı değil. Kitap, dönemin başbakanı Süleyman Demirel tarafından, "Çorum’u bırakın, Fatsa'ya bakın" çağrısı sonrasında, Vali Reşat Akkaya marifetiyle Nokta Operasyonu'yla, Fatsa halkına yaşatılan zulmün, hukuksuzlukların, bir anlamda düşmanlıkların örnekleriyle dolu. Nokta Operasyonu'nun 12 Eylül uygulamalarının provası olarak sürdürülmesini anlatıyor.

Başka bir belediyecilik

Mevcut muhalefet partileri 31 Mart yerel seçimleri sonrasında "yeni bir yerel yönetim" örneği geliştirme iddiasındalar. Başvurdukları yolların birçoğunun, 40 yıl önce Fatsa'da uygulandığını görüyoruz. Örneğin, belediye meclisi toplantılarının canlı yayınlanmasını, 40 yıl önce Fikri Sönmez, toplantıları belediye hoparlöründen canlı yayınlamak biçiminde hayata geçirmiş. Ahmet Becioğlu'nun kitabının sonuç bölümde 12 maddede toparladığı Fikri Sönmez anlayışı, bugünün belediye başkanları için ders niteliğinde. Sözü edilen maddeler, ağızlarının kirliliğine bakmadan kimi CHP'li belediye başkanlarının Fikri Sönmez'i örnek aldıklarını dillendirmelerine rağmen, ne derece aciz, çapsız ve popülist olduklarının göstergesidir.

Zalimliğin sınırsızlığı

Kitap, birçok yönden döneme ayna tutuyor. Dönemin yöneticilerinin acımasızlıklarını gözler önüne seriyor. Bunlardan birini, Fikri Sönmez'in cenazesinin dini vecibelere uygun yıkanması, namazının kılınması ve köy mezarlığına gömülmesi konularında bin bir engel çıkarılması oluşturuyor. Bütün bunlar, 15 Temmuz 2016 darbe girişimi sonrası tutuklanan, 6 yıl 3 ay cezaya çarptırılan dönemin Fatsa Kaymakamı Şahabettin Harput döneminde yaşandı. Fikri Sönmez kalp krizi geçirip hayatını kaybettiğinde, hakkında ciddi bir iddia olmadığı gibi, bir gün dahi ceza almamıştı. Kitabın yazarı Ahmet Becioğlu şimdi soruyor, "vatan hainliği" suçlamasıyla yargılananlar, hüküm giyenler, öldüklerinde nereye gömülecekler? Kitaba göz attığınızda Becioğlu'nun bu soruyu sormakta ne kadar haklı olduğunu göreceksiniz.

Fikri Sönmez ile 5 yıl aradan sonra, 1985 yılında Amasya Askeri Cezaevi'nde ilk görüşe çıkarken koridorda karşılaştığımızda, "Nasılsın Fikri abi?" diye sorduğumda, "İyiyim, yakında memleketi itirafçılar yönetecek, bak Yusuf Atasoy'a" diye verdiği yanıtı ve o günlerde Tercüman Gazetesi'nde çarşaf çarşaf yayınlanan itirafçılar dizisinde ismi geçen bazı isimlere olan tepkisi hâlâ kulaklarımda. Kalp krizini bu itiraf dalgasının tetiklediğini düşünüyorum. Bir de Ahmet Becioğlu'na teslim edilen eşyaların listesinde olan tamirdeki kol saati, Astsubay'ın söz verdiği gibi ailesine sonradan teslim edildi mi, merak ediyorum.

NELER SÖYLENDİ?
@
Hakan Tahmaz

Hakan Tahmaz

DİĞER YAZILARI Maltepe mitingi ve yaklaşan seçimler 25-05-2022 03:04 İmamoğlu'nun stratejisi ve fotoğraftaki yansıması 11-05-2022 02:15 Gezi'nin ruhu 1 Mayıs alanındaydı 04-05-2022 02:53 Osmanlı'nın mirası, Gezi'nin tozu 27-04-2022 02:41 Sivil toplum ve hak temelli mücadele 19-04-2022 21:08 Ukrayna savaşı büyüyor 13-04-2022 04:17 NATO ve savaş karşıtlığı, barışın inşası 06-04-2022 00:09 Verilerle, bir arada yaşamın ve barışın zemini 30-03-2022 01:30 Geleneksel siyaset kabuğunu kıramıyor 23-03-2022 00:03 Diyarbakır ziyaretinden dersler 17-03-2022 00:44 Yeni tip savaş her şeyi şekillendiriyor 08-03-2022 18:03 Belarus, Ankara Toplantıları ve Barış Hakkı 01-03-2022 20:47 Sürdürülebilir barış, anadil hakkı ve küresel düzen 23-02-2022 01:20 Liderler zirvesinde HDP'nin olmamasının anlamı 16-02-2022 02:16 Muhalefet çok şeye, iktidarla aynı pencereden bakıyor 09-02-2022 02:37 Gül'ün gitmesi, Bozdağ'ın gelmesi 02-02-2022 10:54 Muhalefetin restorasyon siyaseti 25-01-2022 23:53 Erdoğan'ın İmralı siyaseti çıkmaz yolun sonu 19-01-2022 00:30 Kırklar Dağı: Sürekli kanatılmak istenen Kürt hafızası 11-01-2022 23:27 2022 yılında gözler CHP ve HDP'de 05-01-2022 01:01 2022, 2021'e benzemesin 29-12-2021 03:27 Ölüye saygı ve adalet 21-12-2021 20:14 İktidar bütün Türkiye'yi cezaevine dönüştürdü 15-12-2021 00:34 TBB seçimlerinin muhalefete gösterdiği 07-12-2021 19:30 MGK Kararları'nda ekonomik tehdit tanımlaması 01-12-2021 03:11 Yeni dönemde çatışma çözümünü bugünden düşünmek 24-11-2021 01:03 Helalleşme, geçmişle yüzleşme 17-11-2021 01:26 Cumhur İttifakı'nın 'yiğitleri, kahramanları' 10-11-2021 06:24 Muhalefetin ikili tezkere tutumu ve ikili ittifak 03-11-2021 01:34 Tezkereye kalkan eller 26-10-2021 18:12 Sivil toplum ve siyasi krizden çıkış 20-10-2021 00:39 10 Ekim katliamı, Davutoğlu, hakikat arayışı 13-10-2021 01:11 CHP'nin 'Kürt açılımı' ve Kobani 06-10-2021 01:09 HDP'nin deklarasyonu, yeni bir yol arayışı 29-09-2021 03:31 Kılıçdaroğlu'nun son çıkışı ve Kürt barışı 22-09-2021 02:39 HDP'siz ittifakın önü kapalı 15-09-2021 02:15 Görünürdeki yeni çözüm süreci değil 08-09-2021 03:59 Barış için bir şey yapmak 01-09-2021 04:13 Afganistan dersi-2 25-08-2021 03:11 Afganistan dersi, terörle mücadele masalı 18-08-2021 04:45 Yangın, bir arada yaşam ve demokratik siyaset hakkı 11-08-2021 00:44 Kaos planı ya da iktidarın aymazlığı 04-08-2021 03:46 Kürt, mülteci, göçmen karşıtlığı ve ırkçılık, nefret söylemi 28-07-2021 03:12 Türkiye'nin önündeki engelleri kaldırmak 20-07-2021 21:36 Erdoğan Diyarbakır'a yeni süreç için mi gitti? 14-07-2021 01:41 Yeni barış sürecinin zamanı 07-07-2021 01:38 'Çözüm Süreci' mi yargılanıyor? 30-06-2021 04:10 HDP'li Kürt Deniz'in öldürülmesi, 12 Eylül öncesi sağ-sol çatışması 23-06-2021 02:55 Biden görüşmesi ve siyasi aymazlık 16-06-2021 02:47 İstanbul'daki Suriyeli sığınmacılara yönelik algı ve tutumlar 09-06-2021 03:34 Muhalefetin HDP'ye biçtiği rol 02-06-2021 03:08 Türkiye'nin karanlık döneminde geleceğe yönelmek 26-05-2021 03:14 Yönetememe sorunu büyüyor 19-05-2021 02:23 Sedat Peker sahnedeyken Susurluk'u anımsamak 11-05-2021 21:22 Polis devleti olma yolundayız 04-05-2021 23:03 1915, Ankara'da HDP Davası 28-04-2021 02:30 HDP davası, savcının çekmecesindeki liste 21-04-2021 03:13 Siyasetin halleri ve emekli amiraller 14-04-2021 00:45 Darbe tartışması ve siyasetin dizaynı 07-04-2021 01:10 Çözüm projesi HDP'yi savunmak, Bilgen’in paylaşımları 30-03-2021 13:44 HDP'yi kapatmak ve milliyetçi hegemonik otoriterlik 24-03-2021 00:25 Muhalefete yeni bir yol haritası gerek 17-03-2021 01:42 28 Şubat dersleri, bugüne yansımalar 10-03-2021 02:42 İktidar ortaklarının HDP karşıtı mücadelesinin sonuçları 03-03-2021 03:31 Devlet ne zamandır eleştirilemez oldu 24-02-2021 01:39 Her yerde, her koşulda yaşatabilmek 17-02-2021 00:00 Boğaziçi, yeni anayasanın zamanının gelmediğini gösteriyor 09-02-2021 23:11 Güçlendirilmiş parlamenter sistem yol haritası 04-02-2021 04:56 Militanlaştırılan toplum ve krizden çıkış olasılığı 26-01-2021 23:12 ABD seçimleri, sorunlar, risk ve imkân 20-01-2021 02:41 ABD'deki faşizan kalkışma 13-01-2021 00:12 HDP'yi kapatmak ve seçmeni seçeneksiz bırakmak 06-01-2021 19:02 Roboski katliamı, bellek ve gelecek mücadelemiz 30-12-2020 01:23 Cumhur İttifakı'nın reform örneği ve algı yönetimi 23-12-2020 03:20 Türk siyasetinin bataklığı, 10 Aralık ve Barış Hakkı 15-12-2020 22:33 Çözümün / Barışın zamanı yok 08-12-2020 10:10 Artık AKP demek, aynı zamanda Bahçeli demek 02-12-2020 04:04 AKP'nin manevraları siyasal krizi çözemez 25-11-2020 05:55 Reform ya da yeni dönem 18-11-2020 03:22 ABD seçim sonuçları ve Kamala'nın seçilmesi 11-11-2020 01:12 Kabahatin büyüğü sende, fark et artık 04-11-2020 00:49 ABD seçimlerinin muhalefete öğretecekleri 28-10-2020 00:27 HDP'nin 8. yılı ve Bilgen’in çağrısı 21-10-2020 03:27 Babacan, Konya’da, Ankara’da konuşsa 13-10-2020 22:30 HDP'ye operasyon yeni süreç 07-10-2020 13:06 HDP'ye operasyonun farklı boyutu 29-09-2020 21:37 TTB ile dertleri 22-09-2020 18:42 Sağlık mı eğitim mi ikilemi olmaz 16-09-2020 00:57 Yeni Adli Yıl ve AİHM Başkanı Spano 09-09-2020 01:59 21. yüzyılda insan kalma mücadelesi 02-09-2020 02:09 Eksen değişmiyor, algı operasyonu sürüyor 26-08-2020 00:09 Barış için ezberlerimizi bozmalıyız 19-08-2020 02:49 Seçimler yaklaşırken CHP ve yeni arayışlar 11-08-2020 23:40 Fikri Sönmez'in bilinmeyen hikâyesi 05-08-2020 02:32 CHP'nin Genel Kurulu'na bir bakış 29-07-2020 01:40 Yeni Sistemi'nin İkinci Yılında Türkiye 22-07-2020 02:32 Ayasofya, Osmanlı Türkçülüğü 15-07-2020 02:28 Davutoğlu ile DİTAM Toplantısında Çözüm Süreci 08-07-2020 00:09 CHP kurultayı ve iç tutarlılık 01-07-2020 00:00 Barış, demokrasi mücadelesi ve adalet arayışı 24-06-2020 02:39 Barış ve Yürüyüş Hakkı 16-06-2020 23:33 Milletvekilleri neden tutuklandı? 09-06-2020 19:59 Korona günlerinde ırkçılık ve gezi 02-06-2020 22:47 İktidar koronavirüsü fırsata dönüştürmek istiyor 26-05-2020 23:23 İYİ Parti kavşakta 20-05-2020 00:47
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper Lig Ahmet Çalık SezonuOP
  • 1Trabzonspor3881
  • 2Fenerbahçe3873
  • 3Konyaspor3868
  • 4Başakşehir FK3865
  • 5Alanyaspor3864
  • 6Beşiktaş3859
  • 7Antalyaspor3859
  • 8Fatih Karagümrük3857
  • 9Adana Demirspor3855
  • 10Sivasspor3854
  • 11Kasımpaşa3853
  • 12Hatayspor3853
  • 13Galatasaray3852
  • 14Kayserispor3847
  • 15Gaziantep FK3846
  • 16Giresunspor3845
  • 17Çaykur Rizespor3836
  • 18Altay3834
  • 19Göztepe3828
  • 20Yeni Malatyaspor3820
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
ANKET OYLAMA TÜMÜ
Türkiye'de erken seçim ihtimali var mı?
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA
webmaster forum