DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Advert
Hakan Tahmaz
Hakan Tahmaz
Giriş Tarihi : 26-10-2021 18:12

Tezkereye kalkan eller

Cumhurbaşkanına Suriye, Irak ve Lübnan'a iki yıl süreyle asker gönderme yetkisi veren iki ayrı tezkere bugün veya yarın TBMM'de görüşülecek.

TBMM, ilk kez Demokrat Parti hükümeti döneminde 1950 yılında Kore'ye asker gönderme tezkeresini onayladı. Daha sonra Kıbrıs'a asker gönderme tezkeresine onay verdi.

1990 yılında Körfez krizi döneminde 3 yurtdışına asker gönderme tezkeresine onay verdi. Dönemin Anavatan Partisi hükümeti, 12 Ağustos 1990 tarihinde TBMM'ye "Ülkemize bir tecavüz vuku halinde derhal mukabele edilmesi maksadına münhasır olarak" TSK'nin yabancı ülkelere gönderilmesi veya yabancı silahlı kuvvetler mensuplarının Türkiye'de bulunması konularında izin istedi. Her zaman olduğu gibi gerçek emperyalist ve askeri gerekçeler gizlenmekteydi. Çekiç gücün Türkiye topraklarında bulunmasının gerekçesi buydu. TBMM, 5 Eylül 1990 ve 17 Ocak 1991'de iki kez tezkerenin süresini uzattı.

Türk askeri, TBMM izniyle Körfez sonrasında Bosna Hersek ve Afganistan savaşlarında görev aldı. 1992'de Somali ve Bosna Hersek'e, 1997'de İsrail-Filistin çatışmasında El Halil'e, 1997 ve 1998'de Arnavutluk'a, 1998'de Kosova'ya, Afganistan'a asker gönderildi.

Bunların dışında bugüne kadar değişik tarihlerde Meclis, Türk askerinin 2 kez Libya'ya ve 2006'dan bu yana 14 kez Lübnan'a gönderilmesine izin verdi.

TBMM, Türk askerinin korsanlıkla mücadele gerekçesiyle Aden Körfezi, Somali karasuları ve açıkları, Arap Denizi ve mücavir bölgelerde görevlendirilmesi için 10 Başbakanlık tezkeresi, 3 Cumhurbaşkanlığı tezkeresi onayladı. Bu kapsamda ilk Meclis kararı 10 Şubat 2009'da alındı.

Meclis, Libya'ya asker gönderilmesine ilişkin 1 Başbakanlık, 2 Cumhurbaşkanlığı tezkeresini onayladı. En son 22 Aralık 2020'de izni 18 ay uzattı.

PKK ile mücadele gerekçesi

Bütün bunların dışında, yüzyıla yakın bir süredir çözüm bekleyen Kürt meselesinde, elli yıla yakın bir zamandır çatışma, savaş ve güvenlik politikaları nedeniyle sayısız tezkere kabul edildi. Resmi ve gayri resmi binlerce kez sınır dışı askeri operasyon yapıldı. Ama Kürt meselesi bütün boyutlarıyla olduğu gibi orta yerde duruyor.

AK Parti döneminde ilk kez 17 Ekim 2007 tarihinde, Irak Kürt Federal Bölgesi'ne sınır dışı askeri operasyon yetkisi verildi. Bu yetki 2008, 2009, 2010, 2011, 2012 ve 2013'te olmak üzere 6 kez uzatıldı. Gerekçe, PKK "terör örgütüyle" mücadele.

2013'ten sonra Suriye ve Irak Kürt bölgelerine yönelik tezkereler birleştirilerek sunuldu. Bu kapsamda 7 adet tezkere Meclis'ten geçti.

Her defasında istikrar, barışın sağlanması veya güvenlik gerekçeleri sayılır. Asker gönderme sözkonusu olduğunda Meclis her defasında milli mutabakatla davranır. Bu konuda muhalefet-iktidar ayrımı olmaz. Türk siyasetinde dış politikada ve "güvenlik" konularında farklı davranış ve yaklaşım istisnai bir durumdur.

Meclis'te bir ilk

Böylece Meclis'ten 71 yılda 76 yurtdışına asker gönderme tezkeresine izin çıktı. 1 Mart 2003 tarihinde ise ilk kez başbakanlık tezkeresi kabul edilmedi. TBMM'de görev yapan 533 milletvekilinin 264'ü kabul, 250'si ret, 19'u çekimser oy kullandı. Kabul oyları salt çoğunluk sayısına erişemediği için tezkere reddedilmiş oldu.

Ancak kısa bir süre sonra aynı TBMM, 20 Mart 2003'te, TSK'nin Kuzey Irak'a gönderilmesine, bu kuvvetlerin belirlenecek esaslar çerçevesinde kullanılmasına ve muhtemel bir askeri harekât kapsamında yabancı silahlı kuvvetlere mensup hava unsurlarının Türk hava sahasını kullanmalarına 6 ay süreyle izin verdi.

1 Mart 2003'te Türkiye tarihinde ilk kez TBMM'de başbakanlık tezkeresinin yeterli oy alamamasının, Irak savaşının bataklığına Türkiye'nin saplanmamasının sebebi neydi sorusunu bugün bir kez daha hatırlamak gerekir.

Bugün, Suriye, Irak ve Libya tezkeresine kalkacak eller, geleneksel güvenlik eksenli Türk siyasetine eklenmenin çok ötesinde, bugünkü büyük krizin buhrana dönüşmesine yol vermek anlamına gelecektir.

1 Mart 2003'te tezkerenin Meclis'te görüşülmesinden önce birçok ülkede olduğu gibi ülkemizde de Irak'ta "Savaşa Hayır" kampanyası yapılmış, bu kampanya toplumda büyük bir karşılık bulmuştu. Her kesimin farklı yol ve yöntemlerle savaş karşıtı dalganın büyütülmesine katkı sunması bu sonucu doğurdu. Bütün bunları şimdi hatırlama zamanı.

Türkiye genç insanlar mezarlığı gibi, çocukları babalarından önce ölen gençler ülkesi oldu 40 yıldır. Her tezkere onlarca, binlerce gencin ölümü demektir. Bu gerçeğin üstü örtüldükçe, Türkiye siyasi ve ekonomik krizlere sürükleniyor.

Güvenlik politikalarının, düşük yoğunluklu çatışmanın bunca insani boyutun yanı sıra bir de ekonomik boyutu var. Bu konuda daha detaylı bilgi için Demokratik Gelişim Enstitüsü için İzzet Akyol'un raporu incelenmeli. https://www.democraticprogress.org/publications/the-impact-of-four-decades-of-conflict-on-the-economy-of-turkey/

NELER SÖYLENDİ?
@
Hakan Tahmaz

Hakan Tahmaz

DİĞER YAZILARI MGK Kararları'nda ekonomik tehdit tanımlaması 01-12-2021 03:11 Yeni dönemde çatışma çözümünü bugünden düşünmek 24-11-2021 01:03 Helalleşme, geçmişle yüzleşme 17-11-2021 01:26 Cumhur İttifakı'nın 'yiğitleri, kahramanları' 10-11-2021 06:24 Muhalefetin ikili tezkere tutumu ve ikili ittifak 03-11-2021 01:34 Tezkereye kalkan eller 26-10-2021 18:12 Sivil toplum ve siyasi krizden çıkış 20-10-2021 00:39 10 Ekim katliamı, Davutoğlu, hakikat arayışı 13-10-2021 01:11 CHP'nin 'Kürt açılımı' ve Kobani 06-10-2021 01:09 HDP'nin deklarasyonu, yeni bir yol arayışı 29-09-2021 03:31 Kılıçdaroğlu'nun son çıkışı ve Kürt barışı 22-09-2021 02:39 HDP'siz ittifakın önü kapalı 15-09-2021 02:15 Görünürdeki yeni çözüm süreci değil 08-09-2021 03:59 Barış için bir şey yapmak 01-09-2021 04:13 Afganistan dersi-2 25-08-2021 03:11 Afganistan dersi, terörle mücadele masalı 18-08-2021 04:45 Yangın, bir arada yaşam ve demokratik siyaset hakkı 11-08-2021 00:44 Kaos planı ya da iktidarın aymazlığı 04-08-2021 03:46 Kürt, mülteci, göçmen karşıtlığı ve ırkçılık, nefret söylemi 28-07-2021 03:12 Türkiye'nin önündeki engelleri kaldırmak 20-07-2021 21:36 Erdoğan Diyarbakır'a yeni süreç için mi gitti? 14-07-2021 01:41 Yeni barış sürecinin zamanı 07-07-2021 01:38 'Çözüm Süreci' mi yargılanıyor? 30-06-2021 04:10 HDP'li Kürt Deniz'in öldürülmesi, 12 Eylül öncesi sağ-sol çatışması 23-06-2021 02:55 Biden görüşmesi ve siyasi aymazlık 16-06-2021 02:47 İstanbul'daki Suriyeli sığınmacılara yönelik algı ve tutumlar 09-06-2021 03:34 Muhalefetin HDP'ye biçtiği rol 02-06-2021 03:08 Türkiye'nin karanlık döneminde geleceğe yönelmek 26-05-2021 03:14 Yönetememe sorunu büyüyor 19-05-2021 02:23 Sedat Peker sahnedeyken Susurluk'u anımsamak 11-05-2021 21:22 Polis devleti olma yolundayız 04-05-2021 23:03 1915, Ankara'da HDP Davası 28-04-2021 02:30 HDP davası, savcının çekmecesindeki liste 21-04-2021 03:13 Siyasetin halleri ve emekli amiraller 14-04-2021 00:45 Darbe tartışması ve siyasetin dizaynı 07-04-2021 01:10 Çözüm projesi HDP'yi savunmak, Bilgen’in paylaşımları 30-03-2021 13:44 HDP'yi kapatmak ve milliyetçi hegemonik otoriterlik 24-03-2021 00:25 Muhalefete yeni bir yol haritası gerek 17-03-2021 01:42 28 Şubat dersleri, bugüne yansımalar 10-03-2021 02:42 İktidar ortaklarının HDP karşıtı mücadelesinin sonuçları 03-03-2021 03:31 Devlet ne zamandır eleştirilemez oldu 24-02-2021 01:39 Her yerde, her koşulda yaşatabilmek 17-02-2021 00:00 Boğaziçi, yeni anayasanın zamanının gelmediğini gösteriyor 09-02-2021 23:11 Güçlendirilmiş parlamenter sistem yol haritası 04-02-2021 04:56 Militanlaştırılan toplum ve krizden çıkış olasılığı 26-01-2021 23:12 ABD seçimleri, sorunlar, risk ve imkân 20-01-2021 02:41 ABD'deki faşizan kalkışma 13-01-2021 00:12 HDP'yi kapatmak ve seçmeni seçeneksiz bırakmak 06-01-2021 19:02 Roboski katliamı, bellek ve gelecek mücadelemiz 30-12-2020 01:23 Cumhur İttifakı'nın reform örneği ve algı yönetimi 23-12-2020 03:20 Türk siyasetinin bataklığı, 10 Aralık ve Barış Hakkı 15-12-2020 22:33 Çözümün / Barışın zamanı yok 08-12-2020 10:10 Artık AKP demek, aynı zamanda Bahçeli demek 02-12-2020 04:04 AKP'nin manevraları siyasal krizi çözemez 25-11-2020 05:55 Reform ya da yeni dönem 18-11-2020 03:22 ABD seçim sonuçları ve Kamala'nın seçilmesi 11-11-2020 01:12 Kabahatin büyüğü sende, fark et artık 04-11-2020 00:49 ABD seçimlerinin muhalefete öğretecekleri 28-10-2020 00:27 HDP'nin 8. yılı ve Bilgen’in çağrısı 21-10-2020 03:27 Babacan, Konya’da, Ankara’da konuşsa 13-10-2020 22:30 HDP'ye operasyon yeni süreç 07-10-2020 13:06 HDP'ye operasyonun farklı boyutu 29-09-2020 21:37 TTB ile dertleri 22-09-2020 18:42 Sağlık mı eğitim mi ikilemi olmaz 16-09-2020 00:57 Yeni Adli Yıl ve AİHM Başkanı Spano 09-09-2020 01:59 21. yüzyılda insan kalma mücadelesi 02-09-2020 02:09 Eksen değişmiyor, algı operasyonu sürüyor 26-08-2020 00:09 Barış için ezberlerimizi bozmalıyız 19-08-2020 02:49 Seçimler yaklaşırken CHP ve yeni arayışlar 11-08-2020 23:40 Fikri Sönmez'in bilinmeyen hikâyesi 05-08-2020 02:32 CHP'nin Genel Kurulu'na bir bakış 29-07-2020 01:40 Yeni Sistemi'nin İkinci Yılında Türkiye 22-07-2020 02:32 Ayasofya, Osmanlı Türkçülüğü 15-07-2020 02:28 Davutoğlu ile DİTAM Toplantısında Çözüm Süreci 08-07-2020 00:09 CHP kurultayı ve iç tutarlılık 01-07-2020 00:00 Barış, demokrasi mücadelesi ve adalet arayışı 24-06-2020 02:39 Barış ve Yürüyüş Hakkı 16-06-2020 23:33 Milletvekilleri neden tutuklandı? 09-06-2020 19:59 Korona günlerinde ırkçılık ve gezi 02-06-2020 22:47 İktidar koronavirüsü fırsata dönüştürmek istiyor 26-05-2020 23:23 İYİ Parti kavşakta 20-05-2020 00:47
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Trabzonspor1539
  • 2Konyaspor1426
  • 3Hatayspor1426
  • 4Fenerbahçe1424
  • 5Alanyaspor1524
  • 6Galatasaray1523
  • 7Başakşehir FK1422
  • 8Fatih Karagümrük1422
  • 9Beşiktaş1521
  • 10Adana Demirspor1520
  • 11Sivasspor1519
  • 12Antalyaspor1418
  • 13Altay1518
  • 14Gaziantep FK1418
  • 15Giresunspor1416
  • 16Kayserispor1416
  • 17Yeni Malatyaspor1413
  • 18Göztepe1411
  • 19Kasımpaşa1511
  • 20Çaykur Rizespor1410
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
ANKET OYLAMA TÜMÜ
Türkiye'de erken seçim ihtimali var mı?
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA
webmaster forum