Atilla Aytemur
Atilla Aytemur
Giriş Tarihi : 04-09-2019 16:17
Güncelleme : 18-10-2019 03:07

Sosyal medya ve 'Gariplikler' *

İyi bir roman okuru sayılmam. Bu yaz da fazla okuyamadım. O nedenle konu roman olunca, hep susar bir kenara çekilirim. Okuduklarımdan biri 'Gariplikler' oldu.

Geçen sonbaharda çocukluğundan beri tanıdığım Reşat Çalışlar'la Büyükada'da ayaküstü bir sohbet etmiştik. O zaman 'Garip' akımının önde gelen şairi Orhan Veli'nin odağında bulunduğu yarı fantastik, yarı polisiye olabilecek bir roman üzerinde çalıştığını söylemişti.

Orhan Veli, adı geçince, şiirle alakası olsun olmasın, herkesin hakkında bir şeyler söyleyebileceği ve şarkılaşmış sözlerini mırıldanacağı ölçüde tanınırlığı günümüze ulaşmış bir şairimiz. Onu yeni nesillere taşıyan ünlü mısralarının popülaritesini halen bu ölçüde korumasının nedenleri hakkında bazı düşüncelerini ifade etmişti.

Reşat Çalışlar bu çalışması 'Gariplikler' adıyla H2O kitap Yayınevi'nden geçtiğimiz Temmuz ayında roman olarak çıktı. 'Gariplikler', yayınlanan üçüncü kitabı.

Kitap hakkında yayınlanan yazı ve röportajlara bakınca Reşat Çalışlar'ın alışılmışın dışında ve sohbetimizin bende yarattığı beklentinin dışında bir roman yazdığını fark ettim. Bu nedenle vakitlice okuyup, düşüncelerimi sizinle paylaşmak istedim.

Romandaki kurguyu kuşatan, aslında hayatımıza yenilerde giren sosyal medyaydı.

Maliyeti düşük bir film çekmek için senaryo yazımına soyunan ekipten birinin kaçırılması etrafında gelişen, sayısını saymakta ve isimlerini aklımızda tutmakta zorlandığımız çok sayıda kahramanın yer aldığı ilginç bir roman. Ama başrolde sosyal medya ve onun etrafında oluşan hayatlar, tavırlar, dil ve jargon, tarih siyaset ve edebiyatla tuhaf buluşmalar sözkonusuydu.

Tuhaflık demişken, romanın kahramanlarının taşıdığı isimlere ve bu manidar isimlerin çağrıştırdığı şeylere de dikkatinizi çekmek isterim.

Takip ettiğim kadarıyla, bu alanın uzmanları da 'Gariplikler' romanını sosyal medyayı edebiyata taşıyan ilk çalışmalardan biri olduğu hususuna dikkat çekiyorlar.

Roman sadece bu yönüyle bile okumayı hak ediyor.

Akıllı telefonlara ve sosyal medya uygulamalarına intikal etmekte zorlanan benim gibi daktilo-bilgisayar geçiş çağı nesilleri açısından 'Gariplikler'in son derece eğitici (ve hatta abartıyorum, öğretici) olduğunu açık yüreklilikle söylemeliyim.

Bir kere otuz-kırk yaş arasının sektirmeden kullandığı sosyal medya jargonunu (bir nevi yabancı ve yeni bir dil) anlamak ve yerli yerinde kullanabilmek pek kolay bir iş değildi. Reşat Çalışlar bu jargonu romanın içinde sık sık kullanarak doğrusu bizim kuşağın da önünü açıyor.

Romanda dikkatimi çeken bir nokta da ülkedeki güncel siyasal olayların romanın tuhaf kurgusu içerisinde, sosyal medyada alışkın olduğumuz sığlıktan kurtulup basbayağı ciddi değerlendirme ve dokunuşlara dönüşmesi. Aynı ustalıklı ifade örneklerini tarihle edebiyatı, felsefeyle arabesk kültürü, güncellikle geçmişi birleştiren bölümlerde de görüyoruz.

Bunlara ilave olarak, Demet Akalın'ın ağzından dökülen şarkı etrafında örülen kavruk bir aşk, esrarengiz bir kayıp, kıskançlık ve rekabet içindeki iş kadınları, ticaretle iç içe geçmiş “sanat” dünyası, günümüz popülaritesinin kadiri mutlaklığı ve her telden ünlülerimiz gibi mevzular etrafında dolaşan romanda inanılmaz bir kara mizah sağanağı ile karşılaşıyoruz.

Reşat Çalışlar, roman kişilerinin özelliklerini serimlerken, olayların akışını polisiye tadında bize aktarıyor ve yarattığı beklentiler itibariyle cümle sonlarında okuru hep ters köşeye yatırıyor.

Romanın odağında bulunan konu her ne kadar bize aitse de konuyla bağlantısı ustalıkla kurulan muhtelif unsurlar (müzisyen, filozof, yabancı dil, farklı coğrafya, kültür vb.) vasıtasıyla evrensel gerçeklikle buluşma çabası da dikkat çekiyor.

Eskiden cesaretli ve atak girişimcilerin veya zekice buluşlarıyla piyasayı altüst eden dâhilerin mevcut düzen içinde yırtıp inanılmaz bir hayat düzeyi yakalamalarına ve imrendirici başarılarına dair hikâyeleri dinlerdik.

Şimdi bunun sosyal medya versiyonlarıyla yüz yüze gelmeye başladık.

Ne yapıp edip kendilerini takip eden bir topluluk yaratarak, ilginç videolar üreterek, başarılı ürün uygulayıcısı ve pazarlayıcısı konumu yakalayarak sosyal medya mecralarında istikballerini arayanların haddi hesabı yok.

Reşat Çalışlar'ın 'Gariplikler' romanı bizim bu realiteyi de çok değişik yönleriyle anlamamızı kolaylaştırıyor.

Günümüz teknolojisinin hayatımıza soktuğu bu yeni mecranın önümüzdeki dönemde edebiyatın vazgeçilmez konuları arasına gireceği aşikâr.

Reşat Çalışlar, 'Gariplikler' romanıyla bu yönde başarılı bir örnek ortaya koymuş.

 

* (Reşat Çalışlar, Gariplikler, H2O Yayıncılık, 1. Baskı, Temmuz 2019, İstanbul)

NELER SÖYLENDİ?
@
Atilla Aytemur

Atilla Aytemur

DİĞER YAZILARI Otizmli çocuklara ayrımcılık 11-11-2019 00:57 Zor denklem! 02-11-2019 21:29 Yargı ve adalet krizi 08-10-2019 00:06 Bütün anneler birleşin! 29-09-2019 00:06 Sosyal medya ve 'Gariplikler' * 04-09-2019 16:17 İstanbul Belediyesi meğer kimleri finanse etmiş! 29-08-2019 21:57 Yine mi kayyım! 26-08-2019 21:57 HDP Diyarbakır Mitingi'nin düşündürdükleri 31-07-2019 21:54 Hedefteki adalet! 22-07-2019 21:53 Doğu Akdeniz krizi ve iklim değişikliği 20-07-2019 21:51 Ak Parti’de ayrılık rüzgârları 12-07-2019 21:50 Başkanlık tartışmasının ardında dış güçler mi var? 06-07-2019 21:49 Metamorfoz (başkalaşma) ve 23 Haziran Seçimi 28-06-2019 21:48 S-400'ler ve sol partiler 20-06-2019 21:47 "KHK uygulamaları ve Medeni Ölüm" 26-08-2019 21:45 Türkiye Gemisi 23-05-2019 21:43 #sanatçıyadokunma! 15-05-2019 21:41 İktidar, YSK kararı ve muhalefet 07-05-2019 21:38 Ortada kalan İttifak 02-05-2019 21:37 23 Nisan ve linç girişimi 25-04-2019 21:35 HDP bu seçimlerde ne yaptı? 18-04-2019 21:34 Ak Parti ülkeyi nereye sürüklediğinin farkında mı? 11-04-2019 21:33 Ak Parti mahallesinde adresini arayan uyarı 03-04-2019 21:32 Sıradaki kriz: S-400’ler 26-03-2019 21:29 Başkası Adına Konuşmanın Haysiyetsizliği * 15-03-2019 21:27 Zorlamayalım, “beka” seçimlere sığmaz! 07-03-2019 21:25 CHP manifestosu neler vaat ediyor? 27-02-2019 21:09 Ak Parti manifestoda ne diyor, ne demiyor? 14-02-2019 21:11 Seçilmişlerin meşruiyeti ve Venezüela 06-02-2019 21:23 Kaz Dağları'nda itiraz ve isyan! 26-08-2019 12:45
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  •   Takım P O
  • 1 Sivasspor 21 11
  • 2 Fenerbahçe 20 11
  • 3 Trabzonspor 19 11
  • 4 Alanyaspor 19 11
  • 5 İstanbul Başakşehir 19 11
  • 6 Galatasaray 19 11
  • 7 Yeni Malatyaspor 18 11
  • 8 Beşiktaş 18 11
  • 9 Gaziantep FK 15 11
  • 10 Çaykur Rizespor 14 11
  • 11 Göztepe 13 11
  • 12 Konyaspor 13 11
  • 13 Kasımpaşa 12 11
  • 14 Denizlispor 11 11
  • 15 Antalyaspor 11 11
  • 16 Gençlerbirliği 10 11
  • 17 MKE Ankaragücü 9 11
  • 18 Kayserispor 7 11
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
ANKET OYLAMA TÜMÜ
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA