İtibar ve tasarruf; bu iki sözcük AKP iktidarı tarafından sıkça tekrarlanan sözcüklerden... Saraylar, uçaklar, lüks otomobiller, devletin itibarının göstergesiymiş...
İtibar; “saygınlık, değerli bulunma, güvenilir olma” anlamındadır.
İktidar, itibarı, yukarıda saydıklarımızda görüyor. Bu saydıklarımızın parası devletten, yani halkın cebinden çıkan paralarla yapılıyor ve bu savurganlığın adına da “itibar” deniliyor.
“İtibardan tasarruf olmaz.”
Ve bu itibarlaşmaya orantılı olarak da, sıkça tasarruf sözcüğü gündeme geliyor ve bu itibarın tasarruf edilmeyen kısmı da halka fatura ediliyor.
Ekonomi dilinde tasarruf; “gelirlerin bir kısmının ihtiyaç fazlası olarak ayrılıp gelecekte kullanılmak üzere biriktirme ve daha az harcama yaparak bütçe dengesini sağlama eylemi” olarak tanımlanıyor. Ya da harcanabilecek gelirin tüketim dışındaki kısmını ifade ediyor.
Ekonomik dalgalanmaların yaşandığı dönemlerde tasarruf kavramı hep gündeme gelir.
Bir hatırlatma yapalım; torunları olmakla övündükleri Osmanlı’nın 1860’lardan itibaren borçlandığı, bugünün parası ile 500 milyar dolar borcu unutmayalım. Sarayın “itibardan tasarruf olmaz” diye yaptırdıkları saraylar için, Balkan, Kırım savaşlarında askere mühimmat alacak parası kalmadığından bankerlerden aldığı borçları Atatürk Türkiye’si ödedi.
İtibar, saygınlık; devletin bilime, sanata bakışı ve ayırdığı bütçe ile ölçülür.
Ekonomik olarak sıkıştığında –ki bu ekonomik kriz iktidarların yanlış politikaları, yandaş zengin yaratma ve savurganlıkla ilgilidir– tasarruf tedbirleri dayatması başlar. Sanata, bilime ve eğitime verilen değer ortada. Uluslararası ilişkilerde bu kadar itibarsızlaştırılmış bir ülke olamaz.
Burada görev yerel yönetimlere düşüyor.
Bir bilgimi de yerel yönetimlere örnek olması bakımından paylaşmak istiyorum:
2004 yılına kadar Çankaya Belediye Başkanlığı yapmış Haydar Yılmaz’ın 2002 yılında kişisel sergi açtığım Çağdaş Sanatlar Merkezi’ndeki sözünü hatırlıyorum: “Belediye Başkanı olduğum sürece önce çalışanların ücretini öderim, öncelikli yatırımım sanata olacaktır...”
Tasarruf yapılsın, ama sanattan, bilimden, eğitimden tasarruf olmaz.