DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Advert
Hakan Tahmaz
Hakan Tahmaz
Giriş Tarihi : 23-03-2022 00:03
Güncelleme : 23-03-2022 00:13

Geleneksel siyaset kabuğunu kıramıyor

Süleyman Demirel'in 12 Mart 1971 darbesi sürecinde "dün dündür, bugün bugündür" sözleri Türkiye siyasetinin özeti gibi. Demirel'in bu sözleri, merkez ve egemen Türk siyasetinin toplumdan gerçekleri gizleme hünerlerini nasıl sergilediklerini gösterir.

Bu sözleri Demirel, görev süresi dolan Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay'ın yerine Genelkurmay Başkanı Faruk Gürler'in seçilmesini isteyen askerlerin, siyasi parti liderlerini ikna etmek için kamuoyundan gizli görüşmeler yaptığı günlerde söyledi.

Demirel'in, Genelkurmay'dan Semih Sancar'la görüşmesini basın mensuplarından inkâr etmesinden bir gün sonra, Sancar bu görüşmeyi itiraf etti. Bu hususu ertesi gün gazetecilerin hatırlatmaları üzerine Demirel, Türkiye siyasi tarihine mal olmuş "ünlü" sözünü söyledi. Bu söz için "siyasi aktörlerin keyfi davranışlarının dile getirilmiş hali" denebilir.

Süleyman Demirel, vefatından kısa bir süre önce TBMM'de kurulan Darbeleri Araştırma Komisyonu üyelerine, bu sözünü "dünün güneşiyle bugünün çamaşırı kurutulamaz" şeklinde güncellediğini ifade etmiştir.

Bizim kuşak sosyalistlerinin, devrimcilerinin büyük bir öfke, kızgınlık besledikleri Süleyman Demirel'in sözleri durup dururken aklıma düşmedi.

Süleyman Demirel tipik bir önceki yüzyıl Türk politikacısıydı. Bir anlamda Türk siyasetini yansıtan aynaydı. Süleyman Demirel, kendine özgün yanları çokça olan bir siyasetçiydi. Aynı zamanda geleneksel merkez Türk siyasetinin de çok tipik temsilcisi. Derin ve karanlık Ankara'nın hem gadrine uğramış, hem de vitrindeki görünen yüzü olmuştur. Bu nedenle merkez Türk siyasetini onunla adlandırmak hiç de yanlış olmaz. Yani meseleyi Demirel'in şahsı değil, Türk siyasetinin kendisi oluşturmaktaydı.

21. yüzyılda dünyada çok şey değişti. Türkiye'de de doğal olarak ciddi ölçüde siyasal, sosyal, kültürel değişim yaşandı. Yıkılan iki kutuplu dünya, bugün bir biçimde yeniden kuruluyor. Küresel sermayenin kurumsal yapıları, ilişkileri ve birlikleri köklü değişiklikler geçiriyor, 21. yüzyılın güç ve siyasal dengeleri eksen değişikliği yaşıyor.

Bu süreçte, Süleyman Demirel'in sözlerinde ifadesini bulan yüz yıllık Türk siyasetinin tarzının değişip değişmediği, değişti ise ne yönde değiştiğini belirleme ihtiyacı belirdi. Bu, Türkiye'nin değişim potansiyeli ve dinamiklerini belirgin hale getirilmesi açısından önemli.

Önemli, çünkü 20 yıldır Türkiye'yi yöneten ve bugün hâlâ Türkiye siyasetine yön veren iktidar partisi, Süleyman Demirel'in sözlerinde anlamlaşan Türk geleneksel siyaset anlayışını, yapısını, kurumlarını ve yönetme tarzını radikal değişime uğratma iddiasıyla toplumdan oy almıştı.

Bu muhasebe süreci tabii ki iktidar partisiyle sınırlı tutularak yapılamaz. Bir bütün olarak siyaset kurumunun muhasebesine ihtiyaç vardır. Bu, Türkiye'yi normlar ülkesi olmaya sevk edebilir.

Kendisini bu muhasebenin dışında tutmaya çalışan her kim olursa olsun, ister iktidar partisi, ister parlamento içi veya dışı muhalefet partisi, isterse sivil toplum kurumu, kendisini başarısızlığa mahkûm etmiş olacaktır.

Muhasebeye son iki haftadır olup bitenlerle başlayabiliriz:

Rusya'nın Ukrayna'yı işgal girişimi sonrasındaki gelişmeler ilk sırada yer alıyor. İktidar partisinin ve yandaşlarının, ABD seçimleri öncesi uzun süre savundukları Trump, Putin ve Erdoğan'ın dünyaya çekidüzen verecek dünya liderleri olduğu tezleri çöktü, bunun açıklanması gerekir.

Hızla değişmekte olan küresel güç dengelerinde ve giderek belirginleşen iki kutuplu dünyada, Batı'yla ilişkilerde "Hıristiyan dünyası" karşıtlığı söylemi ile birlikte, NATO üyeliğinin gücüyle sürdürülen güvenlik, ekonomik ve bölgede hegemonik güç olma iddialarının reel anlamı ve sonu ne olabilir?

Günümüzün küresel dünyasında ve Cumhuriyet'in ikinci yüzyılının eşiğinde, "Türk'ün Türk'ten başka dostu yoktur" anlayışıyla hareket etmenin siyasal, ekonomik, sosyal ve kültürel olanaklarının sınırlarının kalmadığının ne derece farkına varılmıştır.

İktidarın, Putin'in Ukrayna'yı işgaline ve savaş politikalarına karşı geliştirdiği çok taraflı diplomatik ilişkiler ve Türkiye'nin jeopolitik konumu sonucu, elini çok fazla güçlendirdiği ortada. Muhalefet bunu fark etmiş gözükmediği gibi, iktidarın dış politikalarına alternatif söylem dahi geliştirebilmiş değil. Bu durum dış güçlerin dikkatlerini iktidar partisi üzerinde yoğunlaştırmasına yol açıyor, Millet İttifakı'nın bir alternatif siyasal odak olma potansiyelini ve ihtimalini zayıflatıyor.

Türkiye'nin kendi iç siyasal sistem krizinin restorasyonuyla meşgul olduğu bir süreçte, yeni iki kutuplu dünyada yeri ve konumu şekilleniyor. Muhalefet de, iktidar da bunu gerektiği kadar ciddiye alır bir görüntü vermiyorlar.

Diğer taraftan iktidar partisi, seçimi kaybetme olasılığı güçlendiğinde ve bunun belirtileri çoğaldığında, kendinden önceki partilerin sıkça başvurduğu, seçim sisteminde kendi lehine değişiklik yapmaya yöneliyor. Bunun geleneksel Türk siyasetinin yolu olduğu çok açık.

Rejim değişikliği ve bunca yaşananlardan sonra bundan, eski dönemlerdeki sonuçlara benzer sonuçlar beklemek, Türkiye toplumunun yerinde saydığı varsayımına dayanıyor.

Bu planın ne derece isabetli olduğunu bugünden söylemek mümkün değil. İlk seçim sandıkları açıldığında görülecek. Ama Türk siyasetinde hâlâ kuralsızlığın, hukuksuzluğu kural ve hukuk olarak ikame etme yaklaşımının sürdürüldüğü çok açık.

Seçim sisteminde; temsilde adaleti, çoğulculuğu, şeffaflığı, denetlenebilir olmayı sağlamak yerine, iktidar değişiminin önüne geçmek için düzenlemeler yapılmak isteniyor.

Pazar ve pazartesi günü ülkenin dört bir köşesinde Newroz mitingleri yapıldı. Bu mitingleri öncekilerinden ayıran en önemli özellik dikkat çekiciydi.

Devletin baskısı, şiddeti, operasyonları nedeniyle son beş yıldır geriye çekilmiş olan Kürt gençleri, bu kez mitinglere ağırlıklarını koymuşlardı. Ve istisnasız her yerde öncekilere kıyasla çok daha kitlesel ve diri mitingler yapıldı.

Bunu geleneksel merkez siyasetinin HDP'yi, Kürtleri ittifaklardan dışlama siyasetine karşı bir duruş ve demokratik siyaset ve mücadele konusunda bir ısrar olarak da anlamlandırmak, gelecek pusulasının netleşmesine katkı olacaktır.

Bu dinamizmi bir tehdit olarak algılamak, Süleyman Demirel'de somutlaştırabilecek eski Türkiye'nin güncelleştirilmiş, format atılmış yeni halini inşa etmek demektir. Demokratik değişiminin potansiyeli olarak değerlendirmek ise, toplumsal barışın önünü açacaktır.

NELER SÖYLENDİ?
@
Hakan Tahmaz

Hakan Tahmaz

DİĞER YAZILARI Türkiye krizde, muhalefet ve HDP dönemeçte 06-07-2022 00:04 İktidarın Öcalan ile Kürt oyunu 29-06-2022 00:26 Örgütlenmiş kötülüğün çöküşü 22-06-2022 00:18 6'lı masanın mayınlı tarlası ve pişmiş aşa su katmak 14-06-2022 23:53 Suriye'nin Rojava bölgesine yeniden askeri müdahale 08-06-2022 01:32 İki toplantının farkı, muhalefetin açmazı 01-06-2022 04:49 Maltepe mitingi ve yaklaşan seçimler 25-05-2022 03:04 İmamoğlu'nun stratejisi ve fotoğraftaki yansıması 11-05-2022 02:15 Gezi'nin ruhu 1 Mayıs alanındaydı 04-05-2022 02:53 Osmanlı'nın mirası, Gezi'nin tozu 27-04-2022 02:41 Sivil toplum ve hak temelli mücadele 19-04-2022 21:08 Ukrayna savaşı büyüyor 13-04-2022 04:17 NATO ve savaş karşıtlığı, barışın inşası 06-04-2022 00:09 Verilerle, bir arada yaşamın ve barışın zemini 30-03-2022 01:30 Geleneksel siyaset kabuğunu kıramıyor 23-03-2022 00:03 Diyarbakır ziyaretinden dersler 17-03-2022 00:44 Yeni tip savaş her şeyi şekillendiriyor 08-03-2022 18:03 Belarus, Ankara Toplantıları ve Barış Hakkı 01-03-2022 20:47 Sürdürülebilir barış, anadil hakkı ve küresel düzen 23-02-2022 01:20 Liderler zirvesinde HDP'nin olmamasının anlamı 16-02-2022 02:16 Muhalefet çok şeye, iktidarla aynı pencereden bakıyor 09-02-2022 02:37 Gül'ün gitmesi, Bozdağ'ın gelmesi 02-02-2022 10:54 Muhalefetin restorasyon siyaseti 25-01-2022 23:53 Erdoğan'ın İmralı siyaseti çıkmaz yolun sonu 19-01-2022 00:30 Kırklar Dağı: Sürekli kanatılmak istenen Kürt hafızası 11-01-2022 23:27 2022 yılında gözler CHP ve HDP'de 05-01-2022 01:01 2022, 2021'e benzemesin 29-12-2021 03:27 Ölüye saygı ve adalet 21-12-2021 20:14 İktidar bütün Türkiye'yi cezaevine dönüştürdü 15-12-2021 00:34 TBB seçimlerinin muhalefete gösterdiği 07-12-2021 19:30 MGK Kararları'nda ekonomik tehdit tanımlaması 01-12-2021 03:11 Yeni dönemde çatışma çözümünü bugünden düşünmek 24-11-2021 01:03 Helalleşme, geçmişle yüzleşme 17-11-2021 01:26 Cumhur İttifakı'nın 'yiğitleri, kahramanları' 10-11-2021 06:24 Muhalefetin ikili tezkere tutumu ve ikili ittifak 03-11-2021 01:34 Tezkereye kalkan eller 26-10-2021 18:12 Sivil toplum ve siyasi krizden çıkış 20-10-2021 00:39 10 Ekim katliamı, Davutoğlu, hakikat arayışı 13-10-2021 01:11 CHP'nin 'Kürt açılımı' ve Kobani 06-10-2021 01:09 HDP'nin deklarasyonu, yeni bir yol arayışı 29-09-2021 03:31 Kılıçdaroğlu'nun son çıkışı ve Kürt barışı 22-09-2021 02:39 HDP'siz ittifakın önü kapalı 15-09-2021 02:15 Görünürdeki yeni çözüm süreci değil 08-09-2021 03:59 Barış için bir şey yapmak 01-09-2021 04:13 Afganistan dersi-2 25-08-2021 03:11 Afganistan dersi, terörle mücadele masalı 18-08-2021 04:45 Yangın, bir arada yaşam ve demokratik siyaset hakkı 11-08-2021 00:44 Kaos planı ya da iktidarın aymazlığı 04-08-2021 03:46 Kürt, mülteci, göçmen karşıtlığı ve ırkçılık, nefret söylemi 28-07-2021 03:12 Türkiye'nin önündeki engelleri kaldırmak 20-07-2021 21:36 Erdoğan Diyarbakır'a yeni süreç için mi gitti? 14-07-2021 01:41 Yeni barış sürecinin zamanı 07-07-2021 01:38 'Çözüm Süreci' mi yargılanıyor? 30-06-2021 04:10 HDP'li Kürt Deniz'in öldürülmesi, 12 Eylül öncesi sağ-sol çatışması 23-06-2021 02:55 Biden görüşmesi ve siyasi aymazlık 16-06-2021 02:47 İstanbul'daki Suriyeli sığınmacılara yönelik algı ve tutumlar 09-06-2021 03:34 Muhalefetin HDP'ye biçtiği rol 02-06-2021 03:08 Türkiye'nin karanlık döneminde geleceğe yönelmek 26-05-2021 03:14 Yönetememe sorunu büyüyor 19-05-2021 02:23 Sedat Peker sahnedeyken Susurluk'u anımsamak 11-05-2021 21:22 Polis devleti olma yolundayız 04-05-2021 23:03 1915, Ankara'da HDP Davası 28-04-2021 02:30 HDP davası, savcının çekmecesindeki liste 21-04-2021 03:13 Siyasetin halleri ve emekli amiraller 14-04-2021 00:45 Darbe tartışması ve siyasetin dizaynı 07-04-2021 01:10 Çözüm projesi HDP'yi savunmak, Bilgen’in paylaşımları 30-03-2021 13:44 HDP'yi kapatmak ve milliyetçi hegemonik otoriterlik 24-03-2021 00:25 Muhalefete yeni bir yol haritası gerek 17-03-2021 01:42 28 Şubat dersleri, bugüne yansımalar 10-03-2021 02:42 İktidar ortaklarının HDP karşıtı mücadelesinin sonuçları 03-03-2021 03:31 Devlet ne zamandır eleştirilemez oldu 24-02-2021 01:39 Her yerde, her koşulda yaşatabilmek 17-02-2021 00:00 Boğaziçi, yeni anayasanın zamanının gelmediğini gösteriyor 09-02-2021 23:11 Güçlendirilmiş parlamenter sistem yol haritası 04-02-2021 04:56 Militanlaştırılan toplum ve krizden çıkış olasılığı 26-01-2021 23:12 ABD seçimleri, sorunlar, risk ve imkân 20-01-2021 02:41 ABD'deki faşizan kalkışma 13-01-2021 00:12 HDP'yi kapatmak ve seçmeni seçeneksiz bırakmak 06-01-2021 19:02 Roboski katliamı, bellek ve gelecek mücadelemiz 30-12-2020 01:23 Cumhur İttifakı'nın reform örneği ve algı yönetimi 23-12-2020 03:20 Türk siyasetinin bataklığı, 10 Aralık ve Barış Hakkı 15-12-2020 22:33 Çözümün / Barışın zamanı yok 08-12-2020 10:10 Artık AKP demek, aynı zamanda Bahçeli demek 02-12-2020 04:04 AKP'nin manevraları siyasal krizi çözemez 25-11-2020 05:55 Reform ya da yeni dönem 18-11-2020 03:22 ABD seçim sonuçları ve Kamala'nın seçilmesi 11-11-2020 01:12 Kabahatin büyüğü sende, fark et artık 04-11-2020 00:49 ABD seçimlerinin muhalefete öğretecekleri 28-10-2020 00:27 HDP'nin 8. yılı ve Bilgen’in çağrısı 21-10-2020 03:27 Babacan, Konya’da, Ankara’da konuşsa 13-10-2020 22:30 HDP'ye operasyon yeni süreç 07-10-2020 13:06 HDP'ye operasyonun farklı boyutu 29-09-2020 21:37 TTB ile dertleri 22-09-2020 18:42 Sağlık mı eğitim mi ikilemi olmaz 16-09-2020 00:57 Yeni Adli Yıl ve AİHM Başkanı Spano 09-09-2020 01:59 21. yüzyılda insan kalma mücadelesi 02-09-2020 02:09 Eksen değişmiyor, algı operasyonu sürüyor 26-08-2020 00:09 Barış için ezberlerimizi bozmalıyız 19-08-2020 02:49 Seçimler yaklaşırken CHP ve yeni arayışlar 11-08-2020 23:40 Fikri Sönmez'in bilinmeyen hikâyesi 05-08-2020 02:32 CHP'nin Genel Kurulu'na bir bakış 29-07-2020 01:40 Yeni Sistemi'nin İkinci Yılında Türkiye 22-07-2020 02:32 Ayasofya, Osmanlı Türkçülüğü 15-07-2020 02:28 Davutoğlu ile DİTAM Toplantısında Çözüm Süreci 08-07-2020 00:09 CHP kurultayı ve iç tutarlılık 01-07-2020 00:00 Barış, demokrasi mücadelesi ve adalet arayışı 24-06-2020 02:39 Barış ve Yürüyüş Hakkı 16-06-2020 23:33 Milletvekilleri neden tutuklandı? 09-06-2020 19:59 Korona günlerinde ırkçılık ve gezi 02-06-2020 22:47 İktidar koronavirüsü fırsata dönüştürmek istiyor 26-05-2020 23:23 İYİ Parti kavşakta 20-05-2020 00:47
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Adana Demirspor00
  • 2Alanyaspor00
  • 3Antalyaspor00
  • 4Başakşehir FK00
  • 5Beşiktaş00
  • 6Fatih Karagümrük00
  • 7Fenerbahçe00
  • 8Galatasaray00
  • 9Gaziantep FK00
  • 10Giresunspor00
  • 11Hatayspor00
  • 12İstanbulspor00
  • 13Kasımpaşa00
  • 14Kayserispor00
  • 15Konyaspor00
  • 16MKE Ankaragücü00
  • 17Sivasspor00
  • 18Trabzonspor00
  • 19Ümraniyespor00
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
ANKET OYLAMA TÜMÜ
Türkiye'de erken seçim ihtimali var mı?
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA
webmaster forum