Türk sinemasında canlandırdığı karakterlerle hafızalara kazınan Kadir İnanır, yaklaşık yarım yüzyıllık kariyerinde Yeşilçam'ın unutulmaz isimleri arasında yer aldı.
Aynı zamanda yönetmen ve senaristlik de yapan İnanır, Mehmet ve Rukiye İnanır çiftinin çocuğu olarak 15 Nisan 1949’da Ordu'nun Fatsa ilçesinde dünyaya geldi.
Kalabalık ailesinin son çocuğu olan Kadir İnanır, 14 kardeşin en küçüğüydü. İlkokul ve ortaokulu Fatsa'da okuyan İnanır, bu yıllarda okul gösterilerinde sahne alarak oyunculuk yeteneğini sergiledi.
Daha sonra yatılı olarak Haydarpaşa Lisesi'nde öğrenim gören İnanır, Türkiye'nin ilk gazetecilik okulu olan Gazetecilik Halkla İlişkiler Yüksekokulu'ndan mezun oldu. Bugünkü adı Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi olan, 1966-1967 döneminde Fındıkzade'deki binasına taşınan ve özel teşebbüs olarak kurulan İstanbul Özel Gazetecilik Okulu, 1971 yılında devletleştirilerek İstanbul Gazetecilik Yüksekokulu adını aldı.
İlk başrolünü Türkan Şoray'la paylaştı
Kadir İnanır, 1960’lı yılların sonunda Ses dergisinin düzenlediği 'Sinema Artisti Yarışması'nda finale kaldı. 1968’de düzenlenen Saklambaç gazetesinin 'Fotoroman Artisti Yarışması'nda birinci oldu.
Bir süre fotoromanlarda oynadıktan sonra 1968'de Yedi Adım Sonra adlı filmdeki küçük bir rolle sinemaya adım atan İnanır, ilk kez başrolde oynadığı 1970 tarihli, Atıf Yılmaz'ın yönettiği Kara Gözlüm filminde Türkan Şoray'la başrolleri paylaştı.
Bu filmden sonra Türk sinemasının erkek yıldızları arasına giren İnanır, zamanla daha nitelikli filmlere yöneldi. Kariyerinde Atıf Yılmaz, Ömer Kavur, Şerif Gören, Memduh Ün, Erdoğan Tokatlı ve Melih Gülgen’in arasında olduğu usta sinemacılarla çalıştı.
Bir sinema klasiği: 'Selvi Boylum Al Yazmalım'
Fatma Girik, Hülya Koçyiğit, Cüneyt Arkın, Ahmet Mekin, Tarık Akan ve Adile Naşit’le de filmlerde rol alan Kadir İnanır’ın Türkan Şoray’la başrollerini paylaştığı yapımlar izleyiciler tarafından yoğun ilgi gördü.
Türk sinemasının efsane ikilisi olarak gösterilen Türkan Şoray ve Kadir İnanır, kamera karşısına birlikte geçtikleri 11 unutulmaz sinema filminde rol aldı. İkilinin Ahmet Mekin’le başrollerini paylaştığı Selvi Boylum Al Yazmalım filmi, Yeşilçam’ın başyapıtları arasında gösterildi. Yönetmenliğini Atıf Yılmaz’ın üstlendiği film, Kırgız yazar Cengiz Aytmatov’un Kırmızı Eşarp adlı romanından sinemaya uyarlandı.
'Yılanların Öcü'nden 'Sinema Bir Mucizedir'e
Yaklaşık 200’e yakın sinema filminde rol alan İnanır, '5. Altın Koza Film Festivali'nde başrolünü Filiz Akın’la paylaştığı Utanç adlı filmle 'En İyi Erkek Oyuncu' seçildi.
Başrollerini Fatma Girik, Serpil Çakmaklı, Nur Sürer ve Erdal Özyağcılar ile paylaştığı 1985 tarihli Yılanların Öcü adlı filmle ise 1986’da Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde 'En İyi Erkek Oyuncu' ödülünün sahibi oldu.
İnanır, 1990’da Medcezir Manzaraları adlı filmle de '3. Ankara Film Festivali'nde 'En İyi Erkek Oyuncu' dalında ödüle değer görüldü. 40. SİYAD Türk Sineması Ödülleri’nde 'Onur Ödülü' ve 37. Antalya Film Şenliği’nde 'Yaşam Boyu Onur Ödülü' aldı.
Kariyerinde ayrıca birçok ödüle sahip olan İnanır, izleyiciyle bu kez 2000 yılında, Sinan Çetin imzalı Komser Şekspir adlı filmle buluştu. Uzun bir aradan sonra da 2003’te Gönderilmemiş Mektuplar adlı filmde Türkan Şoray’la yeniden bir araya geldi. Uzun yıllar birbirine yakıştırılan ikili, bu filmle de büyük ilgi topladı.
İnanır, 2005’te ise Memduh Ün ve Tunç Başaran'ın yönettiği, Fatma Girik ile birlikte başrollerini paylaştığı Sinema Bir Mucizedir adlı yapımda rol aldı. Oynadığı filmlerin içeriği konusunda da etkili olan İnanır, genellikle onurlu, özverili ve güçlü erkek tiplerini canlandırdı.
Dizi oyunculuğu, program sunuculuğu ve yönetmenlik denemeleri
Kadir İnanır’ın en uzun soluklu dizisi, TGRT'de yayınlanan ve Gülben Ergen’le başrollerini paylaştığı Marziye adlı yapım oldu. Dizi, 1998 ile 2000 yılları arasında toplam 65 bölüm olarak ekranlara geldi.
İnanır, 1995-1996 yılları arasında Kanal D ekranlarında yayınlanan ve halkın sorunlarını gündeme taşıyan Böyle Gitmez isimli televizyon programının sunuculuğunu yaptı. Yapım, bir dizi değil, toplumsal aksaklıkları ve sorunları işleyen bir haber ve tartışma programı niteliğindeydi.
Reklam filmlerinde de oynayan; sosyoloji, ekonomi ve siyasetle de ilgilenen İnanır, hiç evlenmedi.
Kadir İnanır, Türk sinemasının usta oyuncusu olmasının yanı sıra, iki filmde de yönetmenlik koltuğuna oturdu. 1991 yapımı Ah Gardaşım adlı dram türündeki filmin ve 1992 tarihli Savcı adlı dizinin hem yönetmenliğini hem de başrolünü üstlendi.
2012'den bu yana hastalıklar yakasını bırakmadı
İnanır, son olarak 2019’da Midyatlı Süryani bir ailenin dramını ve köklere dönüş hikâyesini anlatan sinema filmi Kapı'da başrolde yer aldı.
2012'nin şubat ayında bel fıtığı nedeniyle ameliyat olan İnanır, hemen ardından akciğerlerinde görülen bir tümör nedeniyle yeniden ameliyat oldu.
Kadir İnanır, 3 Nisan 2013'te AK Parti Hükümeti tarafından açıklanan ve barış sürecini yönetecek olan 63 kişilik 'Akil Adamlar' listesine Akdeniz Bölgesi’nden girdi.
İnanır, 11 Şubat 2018'de rahatsızlanması üzerine hastaneye kaldırıldı. Beyninde pıhtı atması nedeniyle acil ameliyata alınan İnanır, daha sonra 24 Mart 2024’te Beykoz'daki evinde inme geçirdi ve bilinci kapalı şekilde Ümraniye Eğitim Araştırma Hastanesi’nde ameliyat edildi.
Kadir İnanır’ın hayatı, yönetmen Hüseyin Karabey tarafından Kuzeyden Gelen Adam başlığıyla belgesel olarak hazırlandı. Yaklaşık 13 yıllık bir hazırlık sürecinin ardından hayata geçirilen yapım, 44. İstanbul Film Festivali’nde izleyiciyle buluştu.
İnanır'ın rol aldığı dizi ve filmler arasında Kuzey Rüzgârı, İzmir Çetesi, İpsiz Recep, Kardelen, Kırık Ayna, Derman Bey, Elveda Katya, Son Cellat, Aşk Ölümden Soğuktur, Tatar Ramazan Sürgünde, Fırat, Üç Arkadaş, Kara Gün, Aslanlar Kükreyince, Dağların Kartalı, Ankara Ekspresi ve Dertli Gönlüm gibi çok sayıda önemli yapım yer alıyor.