Salih Bolat
Salih Bolat
Giriş Tarihi : 15-10-2019 14:02

Yaşadığı gibi yazan bir şair: Enver Gökçe

Ankara’ya, üniversitede okumaya gelmiştim. Okulun ilk yılıydı. Nefis Ankara sonbaharında, atkestanelerinin serin gölgesindeki kaldırımlarda yürürken, derin kaygılar içindeydim. Siyasi ortam çok karışıktı. 1970’li yılların sonlarına doğruydu ve 1980 askeri darbesine az kalmıştı. Demek birileri açısından daha çok insanın ölmesi, daha çok insanın acı çekmesi gerekiyordu darbe yapmak için. Öyleyse cehennemi büyütmeye devamdı. Gazeteler her gün ölen insanların bilançosunu yayınlıyordu. Bu koşullarda başlayıp bitirdim üniversite öğrenciliğimi. Ama en büyük amacım yazar, şair olmaktı. Kendimce yazılar, öyküler, şiirler yazıyordum. Yazdıklarım o günün dergilerinde de yayımlanıyordu. Birçok yazarın ve şairin uğrak yeri olan Toplum Kitabevi’ne uğruyordum. Ankara’da o yılların popüler kitabevlerinden biri, Zafer Çarşısı’nda bulunan "Toplum Kitabevi"ydi. Üç-dört metrekarelik, kutu gibi, silme kitap dolu bu kitabevi Ankara’nın entelejansiyasının da önemli uğrak yerlerindendi. Kitabevinin sahibi, güzel insan, öykü yazarı Remzi İnanç, hep gülen yüzüyle, tezgâhın arkasından, bir yandan kitap düzenlerken, bir yandan da dükkandakilerin tartıştığı konu ne ise, usul sözcükleriyle ona katılırdı. O yılların önemli yazarlarının, şairlerinin, gazetecilerinin, bürokratlarının, politikacılarının ve akademisyenlerinin çoğuyla burada tanıştım. İşte, Enver Gökçe de bu insanlardan biriydi. Haftada bir-iki kez uğrar, köşedeki tabureye ilişir, büyük çerçeveli kara gözlüklerinin arkasındaki kederli yüzüyle sessiz otururdu. Uzak bir yerlerden alınıp getirilmiş, oraya yabancı duran bir toprak parçası gibiydi. Üzerinde anlaşılmaz otların bittiği, sert rüzgârlara dayanmaktan kavrulmuş ağaçların bekleştiği bir toprak parçası…

MIRILDANIR GİBİ

Konuşurken, bir Eğin türküsünü mırıldanır gibiydi. Seyranbağları huzurevinde kalıyordu. Sanırım arada bir ilgilenen yeğeninden başka kimsesi yoktu. Adana’da, lise yıllarımda tuhaf şiirleriyle tanıştığım bu şairin yaşadığı hayatı bildiğim için daha bir saygıyla izliyordum onu. Fazla konuşmuyor, sorduğum bir soruya cevap verirken de son derece alçakgönüllü, içtenlikle ve biraz da mahcup davranıyordu. Zaten şiirleri de kendisiyle birebir çakışıyordu; son derece ekonomik bir dil, hatta tek sözcükten oluşan dizeler… Yeryüzü dergisinde yayınlanan bir yazısındaki şu ifadeleri, gerçekte nasıl da kendini doğruluyordu: “İnsan nasıl yaşarsa öyle düşünür. Sanatçı bizi nasıl düşündürmüşse öyle yaşamıştır. Ve bizleri de o türlü bir yaşayışa ve düşünceye çağırmaktadır. İnsan yaşayışının mahiyeti ve ortak özelliği budur.” Mehmet H. Doğan, Adam Sanat dergisinin 62. sayısında, 1940 Kuşağı’nı değerlendirirken şunları yazacaktır: "Gerçekten de 1940 Kuşağının çok az yazıp yayınlama olanağı bulabilmiş bu kendine özgü ozanı, tüm şiirlerini yalın halk diline, türkü söyleyişine dayandırmıştır. (…) Yüzyıllardan süzülerek gelen türkülerdeki gibi kullanışındaki titizlik ve ustalık yatmaktadır. Geleneksel değerlerden yararlanarak, güncel olanı verirken evrensel değerlere açılmaya çalışmıştır."

Bir gün huzurevine, ziyarete gittim. "1951 Tevkifatı"ndan kalma hiç iyileşmeyen pis bir yara vardı dizinin alt kısmında. İki yıl Sansaryan Han’da hücrede tutuldu ve ağır işkenceler gördü.

Toplam yedi yıl hapis yattı, iki yıl da sürgünde yaşadı. Küçücük odasında Pablo Neruda’dan şiirler çeviriyordu. “Hastir Lan” adlı şiirini yanılmıyorsam o günlerde yazmıştı. Yarasını ilk kez o gün görmüştüm. Çorapla birlikte deri de kalkıyordu. Cezaevinde nemden olduğunu ve kendini bu yaranın götüreceğini söylüyordu. Yazık, öyle de oldu. Enver Gökçe kendini şiire ve yurduna adamış olmanın anıtıydı. Çok fazla şiir yazmamıştı. Yazdığı şiirler de insafsızca gerçek, ilkel, yabanıl, ilk ağızdan metinlerdi sanki. Şiir yazmak zorunda olmayan bazı arkadaşların yazdıkları gibi “acı turizmi” yapmıyordu, acının kendisiydi. Metin Altıok gibi, Macar şair Atilla Josef gibi. Kimi şiir erbabı onu şairden bile saymazken, kimi iyi şairlerin de esin kaynağı, hatta ustasıydı. Yarasını genelleştirdiği bu şiirinde kahrediyor görünse bile, aslında eyvallahı yoktu kimseye. Bir ülke bir şairini nasıl harcarsa, onun en somut örneklerinden biriydi.

HASTİR LAN

Ben gider oldum
kardaşlar.
Ve de
kız kardaşlar,
Ben gider oldum,
Gayri
Haram bana
Bu toprak damlar
Bu ağaçlar,
Bu taşlar bana.

Apat dediğin
Şişirilmiş oto lastiği
Ve bir kaç
Tahtadan ibaret
Bir saldır.
Suda yüzer.

Oğul, uşak, bir de karım
Kurt bana
Hastir çeker
Kuş bana
Yılan bana
Hastir çeker
Çiyan bana

Lan kardaş
Bu nasıl yara
Kanar her yerimden.
Döğülmüşüm
Söğülmüşüm
Koğulmuş.

Siktir çekilmişim yani
Kendi öz yurdumda.
Bir meri keklik gibi
Çeker giderim.

NELER SÖYLENDİ?
@
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  •   Takım P O
  • 1 Sivasspor 21 11
  • 2 Fenerbahçe 20 11
  • 3 Trabzonspor 19 11
  • 4 Alanyaspor 19 11
  • 5 İstanbul Başakşehir 19 11
  • 6 Galatasaray 19 11
  • 7 Yeni Malatyaspor 18 11
  • 8 Beşiktaş 18 11
  • 9 Gaziantep FK 15 11
  • 10 Çaykur Rizespor 14 11
  • 11 Göztepe 13 11
  • 12 Konyaspor 13 11
  • 13 Kasımpaşa 12 11
  • 14 Denizlispor 11 11
  • 15 Antalyaspor 11 11
  • 16 Gençlerbirliği 10 11
  • 17 MKE Ankaragücü 9 11
  • 18 Kayserispor 7 11
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
ANKET OYLAMA TÜMÜ
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA