DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Advert
Hakan Tahmaz
Hakan Tahmaz
Giriş Tarihi : 01-09-2021 04:13
Güncelleme : 01-09-2021 04:35

Barış için bir şey yapmak

Bugün, dünya barış günü. Ekonomi ve Barış Enstitüsü (Institute for Economic and Peace – IEP) 15. Küresel Barış Endeksi Raporu'nu bu yıl Haziran ayında yayınladı.

Dünyanın küresel barış seviyesini ölçen IEP, üç alanda yaptığı puanlamayla rapor hazırlıyor. Bunlar: Toplumsal güvenlik, iç ve uluslararası çatışma ve militarizasyon.

Ekonomi ve Barış Enstitüsü, barışçı bir toplum oluşturmada 73 ülkede gerileme, 83 ülkede gelişme tespit ediyor. Gelişme; devam eden çatışmaların, iç savaşların ve terör olaylarının azalması sayesinde. Gerilemeler ise silahlanma ve güvenlik kaygılarının artması nedeniyle ortaya çıkıyor.

2021 yılı tespitlerinde en ciddi olumsuzluğun askeri harcamalarda yaşandığı vurgulanıyor. 105 ülkenin askeri harcamaları, 90 ülkenin de silah ithalatı artmış durumda. 46 ülkede siyasi istikrarsızlık, 21 ülkede iç çatışma, 33 ülkede ise çatışmalardan kaynaklanan ölümler devam ediyor.

Rapora göre, 97 ülkenin askeri harcamaları ve silahlı personel sayısında artış olmuş. En büyük artışa sahip ülkelerin ilk dördü; ABD, Çin, Almanya ve Güney Kore. Raporun detaylarına https://www.visionofhumanity.org/maps/#/ adresinden ulaşılabilir.

Türkiye 149. sırada

IEP'nin rapora göre Türkiye, huzurlu ve barışçı ülkeler sıralamasında 163 ülke arasında 149. sırada yer alıyor. Afganistan listede en sonda. Bu sonuç çok şeyi açıklıyor olsa gerek. Afganistan'ın Küresel Barış Endeksi'nde 3631 puanla 163'üncü, Türkiye'nin ise 2843 puanla 149'uncu sırada yer alması Türkiye'nin durumunu açıklıyor.

Afganistan'daki iç savaşın ve işgalin aldığı yeni hal ile Suriye'de devam eden savaş, Türkiye'yi her yönüyle etkiliyor. Türkiye'nin Kürt çatışması, demokratik siyaseti baskısı altına almış durumda. Türkiye nefes daralması yaşıyor. Militarizasyon, Türkiye tarihinin en yüksek seviyesinde seyrediyor. Uluslararası sözleşmelerden, anayasadan ve yasalardan kaynaklı evrensel temel haklar askıda. Barıştan, çatışmasızlıktan söz etmek için, riskli bir siyasal ve toplumsal atmosfer sözkonusu. Son yıllarda her alanda ayrımcılık, nefret söylemi, egemen milliyetçilik ve yabancı düşmanlığı pik yaptı.

Küresel barış endeksinde Türkiye'nin 163 ülke arasında 149. sırada yer almış olması, Birleşmiş Milletler'in belgelerinde ve çok sayıda uluslararası sözleşmede yer alan barış hakkının, ciddi ölçüde tehdit altında olduğunu gösteriyor.

Barış hakkı; eşit, özgür, insanca yaşama hakkı olarak, ilk kez Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda, 15 Aralık 1978 tarih ve 33/73 sayılı kararla kabul edilen bildiride vurgulandı. Barış hakkı, "(...) her insan ırk, din, dil, cinsiyet ayrımı gözetilmeksizin doğuştan barış içinde yaşama hakkına sahiptir" biçiminde güvence altına alınmıştır. Ancak buna uymayanlara karşı hiçbir yaptırım uygulanmadığı gibi, barış hakkı karşıtlığının hukukta da bir karşılığı yoktur.

Barış hakkı insanlığın gördüğü iki büyük felaket, 1. ve 2. Dünya Savaşları sonrası tartışılmaya başlandı. İnsanlık barışın değerini savaşlarla öğrendi, ne yazık ki.

Varşova Paktı ve SSCB, 2. Dünya savaşı bittikten sonra, Hitlerin ordularının Polonya'yı işgal ettiği gün olan 1 Eylül 1939 tarihini, (1 Eylül'ü) Dünya Barış Günü olarak kabul etti. Bu karar, savaşta ölen insanların anısına saygı göstermek, onları hatırlamak ve barışı kıymetlendirmek için verildi.

BM (Birleşmiş Milletler) ise 1981 yılında yaptığı 57. Birleşim'inde, Genel Kurul'un her yıl açılış günü olan Eylül ayının 3. Salı'sını (21 Eylül tarihini) Dünya Barış Günü ilan etti.

2001 yılında, Japon çocukların topladıkları bozuk paralarla Japonya'nın yaptırdığı Barış Çanı, Birleşmiş Milletler'in açılışında çalınmaya başlandı. Çanın üzerinde, "Çok Yaşa Mutlak Barış" yazısı kazılı.

Bu nedenle hâlâ 1 Eylül'ü barış günü olarak kutlayan dünyada az sayıda ülkeden birisi de Türkiye. Bu da Kürt mücadelesiyle bağlantılı bir durum. Birçok ülke 21 Eylül günü kutluyor.

Türkiye'de 1 Eylül

12 Eylül sonrasında 1 Eylül Barış Günü kutlaması kamusal alanda ilk kez, 3 Eylül 1994 tarihinde Kadıköy meydanında Birleşik Sosyalist Parti tarafından organize edilen Barış Şenliği'nde yapıldı. Aziz Nesin başta olmak üzere 30'a yakın yazar ve edebiyatçı kitaplarını imzaladılar. Dönemin HEP İstanbul İl başkanı Kemal Parlak koşulsuz destek vererek, şenliğin kitlesel gerçekleşmesini sağladı. Sovyet yanlıları dışındaki sol, sosyalist ve demokrasi güçleri, barış gününe o güne kadar pek sıcak bakmazlardı. Hatta 90'ların ortalarına kadar "ekmek yoksa barış da yok" diye uzak duranlar bile vardı.

Bu etkinlik Kürt demokratik siyasetinin de Türkiye'de ilk kitlesel katılımlı 1 Eylül Barış Günü oldu. Kürt çatışmasının en yoğun olduğu bir dönemde, binlerle ifade edebileceğimiz Kürtler Kadıköy'de "Edi Bese" ("Yeter Artık") dediler.

Daha sonra Türkiye'nin barış mücadelesi ve 1 Eylül Dünya Barış Günü tarihi, Kürt hakları mücadelesi tarihiyle paralel gelişti. Sadece 2013-2014 yıllarında Orhan Doğan adına Türkiye Barış Meclisi iki kez kitlesel etkinlikle barış ödülü verdi.

10 Ekim 2015 tarihinde Ankara'da emek örgütlerinin düzenlediği barış mitinginde dünyada bir ilk yaşandı. Barış talep etmek için yapılan mitingde IŞİD tarafından patlatılan bombayla, Ankara Garı önünde 103 insan katledildi.

Bugün Türkiye'de de dünyada da ekmek kadar, su kadar barışa ihtiyaç olduğu çok açık. Bu hafta her zaman olduğu gibi birçok etkinlikle bu talepler dile getirilecek.

"Bugünün zor koşullarında barışın imkânı var mı" sorusunu soranlara verilebilecek yanıt: gecenin en karanlık anının, güneşin doğmasının yaklaşmasının başladığı an olduğu gerçeğini hatırlatmak olabilir. Barış mücadelesi ve talebi; savaş, çatışma ve zor koşullarda yükseltildiğinde anlamlıdır.

NELER SÖYLENDİ?
@
Hakan Tahmaz

Hakan Tahmaz

DİĞER YAZILARI Sivil toplum ve siyasi krizden çıkış 20-10-2021 00:39 10 Ekim katliamı, Davutoğlu, hakikat arayışı 13-10-2021 01:11 CHP'nin 'Kürt açılımı' ve Kobani 06-10-2021 01:09 HDP'nin deklarasyonu, yeni bir yol arayışı 29-09-2021 03:31 Kılıçdaroğlu'nun son çıkışı ve Kürt barışı 22-09-2021 02:39 HDP'siz ittifakın önü kapalı 15-09-2021 02:15 Görünürdeki yeni çözüm süreci değil 08-09-2021 03:59 Barış için bir şey yapmak 01-09-2021 04:13 Afganistan dersi-2 25-08-2021 03:11 Afganistan dersi, terörle mücadele masalı 18-08-2021 04:45 Yangın, bir arada yaşam ve demokratik siyaset hakkı 11-08-2021 00:44 Kaos planı ya da iktidarın aymazlığı 04-08-2021 03:46 Kürt, mülteci, göçmen karşıtlığı ve ırkçılık, nefret söylemi 28-07-2021 03:12 Türkiye'nin önündeki engelleri kaldırmak 20-07-2021 21:36 Erdoğan Diyarbakır'a yeni süreç için mi gitti? 14-07-2021 01:41 Yeni barış sürecinin zamanı 07-07-2021 01:38 'Çözüm Süreci' mi yargılanıyor? 30-06-2021 04:10 HDP'li Kürt Deniz'in öldürülmesi, 12 Eylül öncesi sağ-sol çatışması 23-06-2021 02:55 Biden görüşmesi ve siyasi aymazlık 16-06-2021 02:47 İstanbul'daki Suriyeli sığınmacılara yönelik algı ve tutumlar 09-06-2021 03:34 Muhalefetin HDP'ye biçtiği rol 02-06-2021 03:08 Türkiye'nin karanlık döneminde geleceğe yönelmek 26-05-2021 03:14 Yönetememe sorunu büyüyor 19-05-2021 02:23 Sedat Peker sahnedeyken Susurluk'u anımsamak 11-05-2021 21:22 Polis devleti olma yolundayız 04-05-2021 23:03 1915, Ankara'da HDP Davası 28-04-2021 02:30 HDP davası, savcının çekmecesindeki liste 21-04-2021 03:13 Siyasetin halleri ve emekli amiraller 14-04-2021 00:45 Darbe tartışması ve siyasetin dizaynı 07-04-2021 01:10 Çözüm projesi HDP'yi savunmak, Bilgen’in paylaşımları 30-03-2021 13:44 HDP'yi kapatmak ve milliyetçi hegemonik otoriterlik 24-03-2021 00:25 Muhalefete yeni bir yol haritası gerek 17-03-2021 01:42 28 Şubat dersleri, bugüne yansımalar 10-03-2021 02:42 İktidar ortaklarının HDP karşıtı mücadelesinin sonuçları 03-03-2021 03:31 Devlet ne zamandır eleştirilemez oldu 24-02-2021 01:39 Her yerde, her koşulda yaşatabilmek 17-02-2021 00:00 Boğaziçi, yeni anayasanın zamanının gelmediğini gösteriyor 09-02-2021 23:11 Güçlendirilmiş parlamenter sistem yol haritası 04-02-2021 04:56 Militanlaştırılan toplum ve krizden çıkış olasılığı 26-01-2021 23:12 ABD seçimleri, sorunlar, risk ve imkân 20-01-2021 02:41 ABD'deki faşizan kalkışma 13-01-2021 00:12 HDP'yi kapatmak ve seçmeni seçeneksiz bırakmak 06-01-2021 19:02 Roboski katliamı, bellek ve gelecek mücadelemiz 30-12-2020 01:23 Cumhur İttifakı'nın reform örneği ve algı yönetimi 23-12-2020 03:20 Türk siyasetinin bataklığı, 10 Aralık ve Barış Hakkı 15-12-2020 22:33 Çözümün / Barışın zamanı yok 08-12-2020 10:10 Artık AKP demek, aynı zamanda Bahçeli demek 02-12-2020 04:04 AKP'nin manevraları siyasal krizi çözemez 25-11-2020 05:55 Reform ya da yeni dönem 18-11-2020 03:22 ABD seçim sonuçları ve Kamala'nın seçilmesi 11-11-2020 01:12 Kabahatin büyüğü sende, fark et artık 04-11-2020 00:49 ABD seçimlerinin muhalefete öğretecekleri 28-10-2020 00:27 HDP'nin 8. yılı ve Bilgen’in çağrısı 21-10-2020 03:27 Babacan, Konya’da, Ankara’da konuşsa 13-10-2020 22:30 HDP'ye operasyon yeni süreç 07-10-2020 13:06 HDP'ye operasyonun farklı boyutu 29-09-2020 21:37 TTB ile dertleri 22-09-2020 18:42 Sağlık mı eğitim mi ikilemi olmaz 16-09-2020 00:57 Yeni Adli Yıl ve AİHM Başkanı Spano 09-09-2020 01:59 21. yüzyılda insan kalma mücadelesi 02-09-2020 02:09 Eksen değişmiyor, algı operasyonu sürüyor 26-08-2020 00:09 Barış için ezberlerimizi bozmalıyız 19-08-2020 02:49 Seçimler yaklaşırken CHP ve yeni arayışlar 11-08-2020 23:40 Fikri Sönmez'in bilinmeyen hikâyesi 05-08-2020 02:32 CHP'nin Genel Kurulu'na bir bakış 29-07-2020 01:40 Yeni Sistemi'nin İkinci Yılında Türkiye 22-07-2020 02:32 Ayasofya, Osmanlı Türkçülüğü 15-07-2020 02:28 Davutoğlu ile DİTAM Toplantısında Çözüm Süreci 08-07-2020 00:09 CHP kurultayı ve iç tutarlılık 01-07-2020 00:00 Barış, demokrasi mücadelesi ve adalet arayışı 24-06-2020 02:39 Barış ve Yürüyüş Hakkı 16-06-2020 23:33 Milletvekilleri neden tutuklandı? 09-06-2020 19:59 Korona günlerinde ırkçılık ve gezi 02-06-2020 22:47 İktidar koronavirüsü fırsata dönüştürmek istiyor 26-05-2020 23:23 İYİ Parti kavşakta 20-05-2020 00:47
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Trabzonspor1024
  • 2Hatayspor1020
  • 3Alanyaspor1020
  • 4Fenerbahçe1019
  • 5Fatih Karagümrük1018
  • 6Beşiktaş917
  • 7Konyaspor1017
  • 8Galatasaray917
  • 9Altay1015
  • 10Adana Demirspor1013
  • 11Başakşehir FK1012
  • 12Gaziantep FK1012
  • 13Yeni Malatyaspor1012
  • 14Sivasspor1011
  • 15Kayserispor1011
  • 16Giresunspor109
  • 17Antalyaspor109
  • 18Göztepe108
  • 19Kasımpaşa106
  • 20Çaykur Rizespor104
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
ANKET OYLAMA TÜMÜ
Türkiye'de erken seçim ihtimali var mı?
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA
webmaster forum