DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Advert
Hakan Tahmaz
Hakan Tahmaz
Giriş Tarihi : 25-08-2021 03:11

Afganistan dersi-2

Önceki yazımda Afganistan/Taliban konusunu, 11 Eylül İkiz Kuleler saldırısı sonrası NATO üyesi devletlerin geliştirdikleri yeni küresel terörle mücadele konsepti bağlamında ele aldım.

Afganistan/Taliban konusunda ders çıkarılması gereken en önemli konu, "kötü yönetim, yolsuzluk ve yoksulluk" meselesi olsa gerek.

Taliban'ın beklenmedik bir biçimde güçlenmesine; devlet başkanı Eşraf Gani'nin kötü yönetiminin, her alanda yaygınlaşan ve kurumsallaşan yolsuzlukların ve iç savaş koşullarında hızla artan yoksullaşmanın yol açtığı çok açık bir gerçek.

Gönüllü Taliban gerillalarına karşı; açlığa mahkûm, son çare olarak devletten maaş almaya çalışan gönülsüzlerin oluşturduğu Afgan ordusunun uzun süre savaşabilmesi mümkün olamazdı.

Kötü yönetimin ayyuka çıkmış yolsuzlukları karşısında, emperyalist işgalcilerin çeşitli askeri veya sivil yatırımları bu sonucu değiştirecek kudrette olamaz. İşin askeri boyutunu çok fazla aşan sosyal-politik yön, her zaman ağır basar.

Rusya Büyükelçisi'nin iddiasına göre, devrik devlet başkanı Eşref Gani, ülkeyi "bir toplantıya gidiyorum" yalanıyla terk ederken, yanına 46 milyon dolar gibi yüklü bir para almış. Bu, yolsuzluğun ve yağmalamanın boyutunu gösteren önemli bir örnek. Kısacası emperyalistlerin 20 yıllık savaşlarına ve büyük mali yatırımlarına rağmen "kötü yönetim, yolsuzluk ve yoksulluk" ABD işbirlikçisi Afgan yönetiminin sonunu getirdi. Taliban'ın işlerini kolaylaştırmış gibi oldu.

20 yıl savaşıp ABD ile yaptığı anlaşma sayesinde 11 günde başkent Kabil'i ve Afganistan yönetimini ele geçiren Taliban'ın iç savaşı sona erdirmesi ve ülkede "istikrarı" sağlaması ihtimal dışı.

Taliban, "yeni bir ABD planı" uyguluyor. Her şeyden önce bu durum ve "İslam Emirliği" kurma iddiası, istikrar için büyük bir engel. İkincisi, Taliban liderlerinin değiştiklerine dair ifadeleri hiç kimseye inandırıcı gelmiyor. Çok sayıda mezhepten, dilden, etnik unsurdan, cinsten ve cinsel yönelime sahip insanlardan oluşan Afganistan'da, Taliban'ın asgari anlamda çoğulcu bir yönetim oluşturması hayal olmanın ötesine geçemez.

Ergenekoncularından AK Parti taraftarlarına kadar yaygın bir kesimin, Türklük ve Sünni İslam mezhebi adına Taliban'dan beklenti yaratma çabaları, kendi hayal ve menfaat dünyalarının sığlığının ürünüdür.

Afganistan'a benzemek

Bu türden yorumlar ve tahliller, kendiliğinden "Türkiye Afganistan'a benziyor" kaygılarına yol açıyor. Bu fazlasıyla haksız bir belirleme veya kaygıdır. Ama tümden yabana atılabilecek gibi de değil.

Evet, Türkiye'nin Afganistan ile kıyaslanamayacak derinlikte ve uzun süreli bir demokrasi deneyimi var. Ama bir de demokratikleşmede önemli sayılabilecek adımlar atan AK Parti'nin son yıllarda savrulduğu siyasal, sosyal ve ekonomik nokta var.

Daha net ifadeyle; bugün yolsuzluklar ülke gündeminde büyük yer tutuyor, tek kişi yönetimi altında hukuk, yasalar, anayasa ve uluslararası sözleşmeler anlamsızlaştırıldı, demokratik normlara yabancılaşıldı. Bunlar Afganistan ile benzerliklerimizin örnekleri.

Ankara, Afganistan'da yaşananları etraflıca ve ciddiyetle ele almak durumunda ve ders çıkarmak zorunda. Kötü yönetim ve yolsuzluklar, toplumda derinleşen yoksulluk Ankara'nın sonunu hazırlıyor.

Bu nedenle Ankara, ABD'nin yeni projesinin ortağı olma ve Taliban yönetimine uluslararası meşruiyet sağlama politikalarını terk etmelidir. Ülkenin geleceğini tehdit eden tehlikelere karşı önleyici politikalara yönelmelidir.

Türkiye bugüne kadar bölgede yaşanan benzer gelişmeleri çok değişik yönlerden değerlendirmiştir, faydalanmıştır. Bunlar, çoğu kez ülkeye yarar değil zarar vermiştir. Sovyetler Birliği'nin Afganistan'ı işgali sonrasında veya yakın tarihte Suriye savaşında olduğu gibi.

Savaştan veya ülkelerinin zor koşullarından kaçmak zorunda kalanların can güvenliklerini ve yaşamlarını güvence altına almak gerekir. Ama keyfi, yasal güvenceden yoksun bir biçimde, ülkenin demografik yapısına müdahale sonucu doğuracak yerleşim yerleri planı veya mülteci kabulü, sorun çözücü olamaz.

Bu anlayışla yapılan planlar yanlış olduğu kadar tehlikelidir de. Bu tür politikalar, ülkenin sosyal ve ekonomik sorunlarını derinleştiren, yaygınlaştıran bir işlev görür. Toplumda milliyetçiliği ve yabancı düşmanlığını güçlendirir. Bu, ateşle oynamaktır.

NELER SÖYLENDİ?
@
Hakan Tahmaz

Hakan Tahmaz

DİĞER YAZILARI Sivil toplum ve siyasi krizden çıkış 20-10-2021 00:39 10 Ekim katliamı, Davutoğlu, hakikat arayışı 13-10-2021 01:11 CHP'nin 'Kürt açılımı' ve Kobani 06-10-2021 01:09 HDP'nin deklarasyonu, yeni bir yol arayışı 29-09-2021 03:31 Kılıçdaroğlu'nun son çıkışı ve Kürt barışı 22-09-2021 02:39 HDP'siz ittifakın önü kapalı 15-09-2021 02:15 Görünürdeki yeni çözüm süreci değil 08-09-2021 03:59 Barış için bir şey yapmak 01-09-2021 04:13 Afganistan dersi-2 25-08-2021 03:11 Afganistan dersi, terörle mücadele masalı 18-08-2021 04:45 Yangın, bir arada yaşam ve demokratik siyaset hakkı 11-08-2021 00:44 Kaos planı ya da iktidarın aymazlığı 04-08-2021 03:46 Kürt, mülteci, göçmen karşıtlığı ve ırkçılık, nefret söylemi 28-07-2021 03:12 Türkiye'nin önündeki engelleri kaldırmak 20-07-2021 21:36 Erdoğan Diyarbakır'a yeni süreç için mi gitti? 14-07-2021 01:41 Yeni barış sürecinin zamanı 07-07-2021 01:38 'Çözüm Süreci' mi yargılanıyor? 30-06-2021 04:10 HDP'li Kürt Deniz'in öldürülmesi, 12 Eylül öncesi sağ-sol çatışması 23-06-2021 02:55 Biden görüşmesi ve siyasi aymazlık 16-06-2021 02:47 İstanbul'daki Suriyeli sığınmacılara yönelik algı ve tutumlar 09-06-2021 03:34 Muhalefetin HDP'ye biçtiği rol 02-06-2021 03:08 Türkiye'nin karanlık döneminde geleceğe yönelmek 26-05-2021 03:14 Yönetememe sorunu büyüyor 19-05-2021 02:23 Sedat Peker sahnedeyken Susurluk'u anımsamak 11-05-2021 21:22 Polis devleti olma yolundayız 04-05-2021 23:03 1915, Ankara'da HDP Davası 28-04-2021 02:30 HDP davası, savcının çekmecesindeki liste 21-04-2021 03:13 Siyasetin halleri ve emekli amiraller 14-04-2021 00:45 Darbe tartışması ve siyasetin dizaynı 07-04-2021 01:10 Çözüm projesi HDP'yi savunmak, Bilgen’in paylaşımları 30-03-2021 13:44 HDP'yi kapatmak ve milliyetçi hegemonik otoriterlik 24-03-2021 00:25 Muhalefete yeni bir yol haritası gerek 17-03-2021 01:42 28 Şubat dersleri, bugüne yansımalar 10-03-2021 02:42 İktidar ortaklarının HDP karşıtı mücadelesinin sonuçları 03-03-2021 03:31 Devlet ne zamandır eleştirilemez oldu 24-02-2021 01:39 Her yerde, her koşulda yaşatabilmek 17-02-2021 00:00 Boğaziçi, yeni anayasanın zamanının gelmediğini gösteriyor 09-02-2021 23:11 Güçlendirilmiş parlamenter sistem yol haritası 04-02-2021 04:56 Militanlaştırılan toplum ve krizden çıkış olasılığı 26-01-2021 23:12 ABD seçimleri, sorunlar, risk ve imkân 20-01-2021 02:41 ABD'deki faşizan kalkışma 13-01-2021 00:12 HDP'yi kapatmak ve seçmeni seçeneksiz bırakmak 06-01-2021 19:02 Roboski katliamı, bellek ve gelecek mücadelemiz 30-12-2020 01:23 Cumhur İttifakı'nın reform örneği ve algı yönetimi 23-12-2020 03:20 Türk siyasetinin bataklığı, 10 Aralık ve Barış Hakkı 15-12-2020 22:33 Çözümün / Barışın zamanı yok 08-12-2020 10:10 Artık AKP demek, aynı zamanda Bahçeli demek 02-12-2020 04:04 AKP'nin manevraları siyasal krizi çözemez 25-11-2020 05:55 Reform ya da yeni dönem 18-11-2020 03:22 ABD seçim sonuçları ve Kamala'nın seçilmesi 11-11-2020 01:12 Kabahatin büyüğü sende, fark et artık 04-11-2020 00:49 ABD seçimlerinin muhalefete öğretecekleri 28-10-2020 00:27 HDP'nin 8. yılı ve Bilgen’in çağrısı 21-10-2020 03:27 Babacan, Konya’da, Ankara’da konuşsa 13-10-2020 22:30 HDP'ye operasyon yeni süreç 07-10-2020 13:06 HDP'ye operasyonun farklı boyutu 29-09-2020 21:37 TTB ile dertleri 22-09-2020 18:42 Sağlık mı eğitim mi ikilemi olmaz 16-09-2020 00:57 Yeni Adli Yıl ve AİHM Başkanı Spano 09-09-2020 01:59 21. yüzyılda insan kalma mücadelesi 02-09-2020 02:09 Eksen değişmiyor, algı operasyonu sürüyor 26-08-2020 00:09 Barış için ezberlerimizi bozmalıyız 19-08-2020 02:49 Seçimler yaklaşırken CHP ve yeni arayışlar 11-08-2020 23:40 Fikri Sönmez'in bilinmeyen hikâyesi 05-08-2020 02:32 CHP'nin Genel Kurulu'na bir bakış 29-07-2020 01:40 Yeni Sistemi'nin İkinci Yılında Türkiye 22-07-2020 02:32 Ayasofya, Osmanlı Türkçülüğü 15-07-2020 02:28 Davutoğlu ile DİTAM Toplantısında Çözüm Süreci 08-07-2020 00:09 CHP kurultayı ve iç tutarlılık 01-07-2020 00:00 Barış, demokrasi mücadelesi ve adalet arayışı 24-06-2020 02:39 Barış ve Yürüyüş Hakkı 16-06-2020 23:33 Milletvekilleri neden tutuklandı? 09-06-2020 19:59 Korona günlerinde ırkçılık ve gezi 02-06-2020 22:47 İktidar koronavirüsü fırsata dönüştürmek istiyor 26-05-2020 23:23 İYİ Parti kavşakta 20-05-2020 00:47
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Trabzonspor1024
  • 2Hatayspor1020
  • 3Alanyaspor1020
  • 4Fenerbahçe1019
  • 5Fatih Karagümrük1018
  • 6Beşiktaş917
  • 7Konyaspor1017
  • 8Galatasaray917
  • 9Altay1015
  • 10Adana Demirspor1013
  • 11Başakşehir FK1012
  • 12Gaziantep FK1012
  • 13Yeni Malatyaspor1012
  • 14Sivasspor1011
  • 15Kayserispor1011
  • 16Giresunspor109
  • 17Antalyaspor109
  • 18Göztepe108
  • 19Kasımpaşa106
  • 20Çaykur Rizespor104
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
ANKET OYLAMA TÜMÜ
Türkiye'de erken seçim ihtimali var mı?
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA
webmaster forum