Kültür Sanat
Giriş Tarihi : 15-01-2020 22:51   Güncelleme : 22-01-2020 19:41

Nâzım Hikmet 118 yaşında! İşte usta şairin yaşamöyküsü

Türk şiirinin büyük ismi Nâzım Hikmet Ran, doğum günü olan 15 Ocak tarihinde şiirleri ile unutulmadı.

Nâzım Hikmet 118 yaşında! İşte usta şairin yaşamöyküsü

Dünyaca ünlü şair Nâzım Hikmet Ran, doğumunun 118. yıldönümünde anılıyor.

Aynı zamanda roman ve oyun yazarı da olan Ran, 15 Ocak 1902'de Selanik'te dünyaya geldi. İlkokul eğitimini Göztepe Taş Mektebi'nde tamamlayan Ran, ortaokula Galatasaray Lisesi'nde başladı. 1917'de ise Nişantaşı Lisesi'nden mezun oldu.

Çocukluk yıllarında dedesi Nâzım Paşa'nın etkisiyle şiirle ilgilenmeye başlayan Nâzım Hikmet, ilk şiiri "Feryad-ı Vatan"ı 11 yaşında kaleme aldı.

Ünlü şair, denizciler için yazdığı "Bir Bahriyelinin Ağzından" şiirinden etkilenen Bahriye Nâzırı Cemal Paşa'nın desteğiyle 1917'de Heybeliada Bahriye Mektebi'ne girdi. 1919'da okulunu başarıyla tamamlayan Ran, Hamidiye kruvazörüne stajyer güverte subayı olarak atandı. 1921'de ise çeşitli nedenlere bağlı olarak orduyla ilişiği kesildi.

Nâzım Hikmet, 1920'de arkadaşı Vala Nureddin ile Milli Mücadele'ye katılmak üzere ailesinden habersiz Anadolu'ya geçti ve 1921'de Bolu Lisesi'nde kısa bir süre öğretmenlik yaptı. Daha sonra Batum üzerinden Moskova'ya giden Ran, Doğu Emekçileri Komünist Üniversitesi'nde iktisat ve siyasal bilimler eğitimi aldı.

Yurda dönüşünün ardından Aydınlık dergisinde çalışmaya başlayan ünlü şair, burada çıkan yazı ve şiirlerinden dolayı 15 yıl mahkûmiyet cezası aldı. Kararın ardından Sovyetler Birliği'ne giden şair, 1928'de Af Kanunu'ndan yararlanarak Türkiye'ye döndü ve Resimli Ay dergisinde çalışmaya başladı.

Tekrar 1938 yılında 28 yıl hapis cezasına çarptırılan ve 12 sene tutuklu kalan usta şair, Barışseverler Cemiyeti'nin kuruluşunda yer alarak 1950'de yeniden Sovyetler Birliği'ne gitti.

Türkiye Komünist Partisi (TKP) üyesi olan ve ayrı ayrı toplam 11 davadan yargılanan Nâzım Hikmet Ran, Bakanlar Kurulu'nca 1951'de Türk vatandaşlığından çıkardı. Sonraki yıllarını ise Sofya, Varşova ve Moskova'da geçirdi.

Yaşamı boyunca sayısız esere imza atan ve birçok ödüle değer görülen usta edebiyatçı, 3 Haziran 1963'te kalp krizi sonucu yaşama veda ederek, Moskova'da toprağa verildi.

Nâzım Hikmet, 5 Ocak 2009'da Bakanlar Kurulu kararıyla yeniden Türk vatandaşlığına kabul edildi.

ESERLERİ 50'DEN FAZLA DİLE ÇEVRİLDİ

Nâzım Hikmet'in, hece vezniyle yazdığı ilk şiirleri Yeni Mecmua, İnci, Birinci Kitap, İkinci Kitap ve benzeri dergilerde yayımlandı.

Bahriye Mektebi'nde öğretmeni olan Yahya Kemal Beyatlı'ya yazdığı şiirleri gösterip eleştirilerini alan Ran, 1920'de Alemdar Gazetesi'nin düzenlediği yarışmada "Bir Dakika" adlı şiiriyle birincilik kazandı.

Usta şair, daha sonra Aydınlık, Resimli Ay, Hareket, Resimli Her şey ve Her Ay isimli dergilerde çok sayıda yazıya imza attı.

Eserleri 50'den fazla dile çevrilen Ran, 28 Kanunisani başlıklı ilk şiir kitabını 1924 yılında Moskova'da, daha sonra Güneşi İçenlerin Türküsü kitabını 1928'de Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de yayımladı.

Sovyetler Birliği'nde yaşadığı yıllarda hece ölçüsünden ayrılan Nâzım Hikmet Ran, şiirlerinde serbest ölçüyü benimseyerek, Mayakovski ve fütürizm taraftarı genç Sovyet şairlerden etkilendi.

Cezaevine girdiği yıllarda yazıları yayımlanmayan şairin 1940'lı yıllarda Yeni Edebiyat, Ses, Gün, Yürüyüş, Yığın, Baştan, Barış gibi dergilerde İbrahim Sabri, Mazhar Lütfi takma adlarıyla imzasız olarak bazı şiirleri okuyucularla buluştu.

1949 yılında cezaevindeyken Ahmet Oğuz Saruhan takma adıyla La Fontaine'den Masallar isimli kitabını çıkartan Nâzım Hikmet'in eserleri, 29 yıl boyunca Türkiye'de basılmamıştı.

Nâzım Hikmet'in Dağların Havası (Osmanlıca), Güneşi İçenlerin Türküsü, 835 Satır, Sesini Kaybeden Şehir, Benerci Kendini Niçin Öldürdü?, Taranta Babu'ya Mektuplar isimli eserleri yaşamı sırasında okuyucuyla buluşurken, Kurtuluş Savaşı Destanı, Rubailer, Memleketimden İnsan Manzaraları, Cezaevinden Memet Fuat'a Mektuplar, Kemal Tahir'e Mapushaneden Mektuplar, Kuvayi Milliye, Sevdalı Bulut, Nâzım ile Piraye, Hikâyeler, Piraye'ye Mektuplar, Henüz Vakit Varken Gülüm'ün de aralarında bulunduğu çok sayıda eseri ise vefatından sonra yayımlandı.

Akşam, Son Posta ve Tan gazetelerinde 'Orhan Selim' takma adıyla fıkra yazarlığı ve başyazarlık yapan Ran'ın yine Orhan Selim imzalı İt Ürür Kervan Yürür adlı bir kitabı da bulunuyor.

Oyun yazarı olarak da tanınan Nâzım Hikmet'in aralarında Kafatası, Bir Ölü Evi ve Unutulan Adam, Ferhat İle Şirin'in de bulunduğu 22 tiyatro eseri, Türkiye'nin yanı sıra Rusya, Almanya, Macaristan, Polonya ve Çekoslovakya gibi ülkelerde sahneleniyor.

Türkiye'de serbest nazımın ilk uygulayıcısı olan Nâzım Hikmet'in şiirleri, Ahmet Kaya, Ruhi Su, Edip Akbayram, Fikret Kızılok, Cem Karaca, Fuat Saka, Zülfü Livaneli ve Yunan besteci Manos Loizos gibi birçok sanatçı ve müzik grubu tarafından seslendirildi.

Aynı zamanda beyazperdeye aktarılan Nâzım Hikmet'in Bursa cezaevinde kaldığı yılları anlatan Mavi Gözlü Dev adlı film 2007 yılında vizyona girmişti. Biket İlhan'ın yönettiği filmde Nâzım Hikmet'i ise oyuncu Yetkin Dikinciler canlandırmıştı.

UNESCO tarafından ilan edilen '2002 Nazım Hikmet Yılı' kapsamında hazırlanan, besteci Suat Özönder'in Şarkılarda Nâzım Hikmet adlı albümü, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın katkılarıyla yayımlandı.

Nâzım Hikmet, her doğum yıldönümünde, Türkiye'den ayrıldığı son kara parçası olan Tarabya'da düzenlenen "Nâzım'a Karanfiller" etkinliği ile anılıyor, ayrıca şairi ele alan çeşitli faaliyetler gerçekleştiriliyor.

NELER SÖYLENDİ?
@
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1Başakşehir FK3266
  • 2Trabzonspor3262
  • 3Sivasspor3257
  • 4Beşiktaş3256
  • 5Galatasaray3252
  • 6Alanyaspor3251
  • 7Fenerbahçe3250
  • 8Gaziantep FK3242
  • 9Antalyaspor3241
  • 10Göztepe3239
  • 11Kasımpaşa3239
  • 12Gençlerbirliği3236
  • 13Denizlispor3235
  • 14Konyaspor3233
  • 15Yeni Malatyaspor3232
  • 16Çaykur Rizespor3232
  • 17Kayserispor3232
  • 18MKE Ankaragücü3229
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
ANKET OYLAMA TÜMÜ
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA
webmaster forum